HDD (Hard Disk Drive) là ổ cứng lưu dữ liệu trên các đĩa từ quay, được đọc ghi bằng đầu từ di chuyển. HDD chậm hơn SSD và dễ hỏng khi bị va đập, nhưng chi phí trên mỗi GB thấp và dung lượng lớn nên vẫn phù hợp cho kho lưu trữ, sao lưu và giám sát camera.
Cách một chiếc HDD hoạt động
Bên trong vỏ kín là một hoặc nhiều đĩa từ gắn trên một trục quay. Các đầu từ lướt trên bề mặt đĩa ở khoảng cách cực nhỏ để đọc và ghi. Mỗi lần cần dữ liệu, ổ phải xoay đĩa tới đúng vị trí và di chuyển đầu từ, nên có độ trễ cơ học mà SSD không có.
Tốc độ quay thường gặp ở máy tính là 5400 vòng/phút (rpm) và 7200 rpm. Loại 7200 rpm thường nhanh hơn, trong khi loại 5400 rpm thường êm và mát hơn. Ổ dùng cho máy chủ, NAS hay camera có thể thiết kế khác để chạy bền liên tục.
Những chỗ HDD vẫn thắng
- Kho lưu trữ lớn: phim, ảnh gốc, tài liệu cũ, nơi chi phí mỗi GB quan trọng hơn tốc độ.
- Sao lưu: ổ ngoài hoặc ổ gắn trong dùng để lưu bản sao dữ liệu từ ổ chính.
- Camera giám sát và NAS: ghi liên tục tuần tự, dung lượng lớn, ưu tiên loại ổ thiết kế cho chạy 24/7.
- Máy cũ chỉ có cổng SATA: cần thêm dung lượng mà không muốn đổi hệ thống.
CMR và SMR: chi tiết dễ bị bỏ qua
Hai kiểu ghi dữ liệu này khác nhau ở cách các rãnh từ được xếp. CMR (ghi từ thông thường) ghi các rãnh tách biệt. SMR (ghi từ xếp chồng) cho phép các rãnh chồng lên nhau để tăng dung lượng, nhưng khi ghi đè dữ liệu cũ ổ phải ghi lại cả vùng liền kề, nên tốc độ ghi duy trì có thể tụt mạnh.
Với ổ chỉ lưu trữ ít ghi lại, SMR vẫn dùng ổn. Với ổ dùng cho NAS, RAID hoặc ghi chép liên tục, nên chọn CMR và kiểm tra thông tin mẫu ổ do nhà sản xuất công bố.
Điểm yếu cần biết
- Chậm khi truy cập nhiều tệp nhỏ, nên không còn hợp làm ổ chứa Windows.
- Nhạy với rung và va đập, nhất là khi đang quay. Laptop dùng HDD cần tránh di chuyển khi đang chạy.
- Có tiếng quay và tiếng đầu từ, tỏa nhiệt nhiều hơn SSD.
- Có thể hỏng dần: tiếng click lặp lại, cảnh báo SMART, tệp đọc chậm hoặc lỗi. Đó là lúc nên sao lưu ngay.
Khi ổ HDD có dấu hiệu bất thường
Ổ phát tiếng gõ đều, biến mất khỏi Windows hoặc báo đĩa lỗi là lúc nên dừng sử dụng. Cứ cho chạy tiếp hoặc dùng công cụ sửa lỗi liên tục có thể làm hỏng thêm bề mặt đĩa. Nếu máy chậm bất thường mà chưa có dấu hiệu rõ rệt, bạn có thể xem tình trạng SMART bằng phần mềm đọc thông số ổ.
Khi dữ liệu quan trọng và ổ đã có tiếng lạ, đừng thử cắm đi cắm lại; nhờ kỹ thuật viên sửa máy tính đánh giá trước để việc cứu dữ liệu còn nhiều cơ hội hơn.
Ổ HDD đang chạy rất sợ rung. Đừng nhấc hoặc di chuyển laptop và máy bàn đang bật, và không để ổ ngoài bị rơi khi còn cắm điện.
Cần kiểm tra, thay hoặc nâng cấp linh kiện? Kỹ thuật viên PCTech hỗ trợ tại TP.HCM.
Câu hỏi thường gặp
HDD 7200 rpm có nhanh hơn 5400 rpm nhiều không?
Thường nhanh hơn ở tốc độ truy cập và đọc ghi, nhưng khác biệt phụ thuộc mật độ đĩa và thiết kế ổ. Cả hai đều chậm hơn SSD nhiều khi mở Windows hay phần mềm nặng.
HDD còn nên dùng làm ổ hệ điều hành không?
Không nên nếu có lựa chọn khác, vì Windows đọc rất nhiều tệp nhỏ và HDD xử lý chậm. Hãy dùng SSD cho hệ điều hành và để HDD làm ổ lưu trữ.
HDD dùng được bao lâu?
Không có mốc cố định. Tuổi thọ phụ thuộc chất lượng ổ, nhiệt độ, độ rung và thời gian chạy. Hãy theo dõi cảnh báo SMART và sao lưu định kỳ thay vì chờ đến khi ổ hỏng.
Ổ HDD kêu lạch cạch có sao không?
Có thể là dấu hiệu đầu từ hoặc đĩa gặp vấn đề. Hãy tắt máy, sao lưu nếu còn đọc được và tránh chạy tiếp, vì mỗi lần quay thêm có thể gây hỏng nặng hơn.
Bài viết liên quan
- Ổ cứng SSD là gì? Ưu nhược điểm so với HDD
- Ổ cứng 2.5 inch và 3.5 inch là gì? Khác nhau thế nào
- SATA là gì? SATA 1, 2, 3 khác nhau ra sao
- TBW của SSD là gì? Cách đọc độ bền ổ cứng
