TBW (Terabytes Written) là tổng lượng dữ liệu tính bằng terabyte mà nhà sản xuất đảm bảo có thể ghi lên SSD trong thời gian bảo hành. Chia TBW cho lượng ghi mỗi ngày bạn sẽ ước tính số ngày dùng. Chỉ số này là mốc bảo hành, không phải giờ chết của ổ.
TBW nói lên điều gì
Các ô nhớ NAND bị hao mòn dần theo số lần ghi và xóa. Nhà sản xuất kiểm tra và công bố mức TBW để người mua biết ổ được thiết kế chịu bao nhiêu dữ liệu ghi. Bảo hành thường ghi dạng “5 năm hoặc đạt mức TBW, tùy điều kiện nào đến trước”.
TBW cũng thường tăng theo dung lượng, vì ổ lớn có nhiều ô nhớ để dàn đều số lần ghi hơn.
Tính nhanh tuổi thọ theo thói quen của bạn
Công thức đơn giản: số ngày dùng được ước tính bằng TBW chia cho lượng dữ liệu ghi mỗi ngày. Ví dụ ổ 300 TBW, mỗi ngày ghi trung bình 50 GB:
- Đổi 300 TBW thành 300.000 GB.
- Chia cho 50 GB mỗi ngày được 6.000 ngày.
- Tương đương khoảng 16 năm, vượt xa thời hạn bảo hành.
Người dùng văn phòng thường ghi ít hơn 50 GB mỗi ngày nên hiếm khi chạm TBW. Tuy nhiên, máy ghi video liên tục hay chạy cơ sở dữ liệu thì phải tính lại.
Đổi TBW sang DWPD
DWPD (Drive Writes Per Day) cho biết mỗi ngày có thể ghi đầy ổ bao nhiêu lần trong thời hạn bảo hành. Công thức: DWPD = TBW × 1000 chia cho (dung lượng GB × số ngày bảo hành). Ví dụ ổ 500 GB, 300 TBW, bảo hành 5 năm (khoảng 1.825 ngày) có DWPD khoảng 0,33.
| Dung lượng | TBW ví dụ | Bảo hành | DWPD xấp xỉ |
|---|---|---|---|
| 250 GB | 75 | 5 năm | 0,16 |
| 500 GB | 300 | 5 năm | 0,33 |
| 1 TB | 600 | 5 năm | 0,33 |
| 1 TB | 1200 | 5 năm | 0,66 |
Kiểm tra mức hao mòn thực tế
Ổ SSD lưu thông số SMART, trong đó có tổng dữ liệu đã ghi và mức đã dùng. Bạn có thể xem bằng phần mềm đọc SMART miễn phí, phần mềm của hãng ổ hoặc lệnh PowerShell Get-PhysicalDisk kết hợp Get-StorageReliabilityCounter để xem chỉ số hao mòn (Wear). Với NVMe, các mục thường gặp là Data Units Written và Percentage Used.
- Percentage Used chạm 100 chưa có nghĩa ổ chết ngay, nhưng là lúc nên thay thế.
- Số khối dự phòng giảm nhanh hoặc xuất hiện lỗi truyền dữ liệu là dấu hiệu đáng lo.
- Nhiệt độ cao kéo dài cũng làm ổ giảm ổn định.
Đọc TBW cho đúng và khi nào cần hỏi chuyên gia
Đừng chỉ so TBW giữa các ổ khác dung lượng. Hãy xem TBW cùng với dung lượng, thời hạn bảo hành và loại NAND. Việc sao lưu vẫn là quan trọng nhất, vì ổ có thể hỏng vì lý do không liên quan đến TBW như lỗi bộ điều khiển hay mất điện đột ngột.
Nếu chỉ số SMART xấu, ổ báo lỗi hoặc dữ liệu cần giữ nằm trên ổ nghi hỏng, hãy sao chép ngay sang ổ khác và nhờ dịch vụ sửa máy tính đánh giá tình trạng ổ.
Thay vì lo TBW, hãy thiết lập sao lưu tự động định kỳ. Mức TBW chỉ là một nguyên nhân hỏng, còn mất điện đột ngột hay lỗi bộ điều khiển có thể xảy ra bất kỳ lúc nào.
Cần kiểm tra, thay hoặc nâng cấp linh kiện? Kỹ thuật viên PCTech hỗ trợ tại TP.HCM.
Câu hỏi thường gặp
Ghi hết TBW thì ổ có hỏng ngay không?
Không nhất thiết. TBW là mức nhà sản xuất cam kết trong bảo hành, nhiều ổ vẫn chạy tiếp sau đó. Tuy vậy nên coi đó là lúc chuẩn bị thay ổ và sao lưu dữ liệu.
TBW càng cao càng tốt phải không?
Thường là ổ có TBW cao hơn cùng dung lượng sẽ bền hơn theo thiết kế, nhưng cần so cùng dung lượng và bảo hành. Với nhu cầu văn phòng, TBW của ổ phổ thông thường đã đủ.
Làm sao xem tôi đã ghi bao nhiêu dữ liệu lên SSD?
Dùng phần mềm đọc SMART hoặc công cụ của hãng ổ để xem Total Host Writes hay Data Units Written. Trên Windows cũng có thể dùng PowerShell với Get-StorageReliabilityCounter.
Việc chống phân mảnh hay ghi nhiều có làm hết TBW nhanh không?
Chống phân mảnh kiểu HDD nên tránh vì tốn lượt ghi vô ích. Ghi nhiều dữ liệu lớn như video hay sao lưu liên tục cũng tiêu hao TBW nhanh hơn dùng văn phòng nhẹ.
Bài viết liên quan
- Ổ cứng SSD là gì? Ưu nhược điểm so với HDD
- SSD DRAM-less là gì? Có nên mua không
- Ổ cứng NVMe là gì? Khác SATA SSD ở đâu
- Ổ cứng HDD là gì? Khi nào vẫn nên dùng
