DDR3, DDR4, DDR5 cùng là RAM đồng bộ truyền dữ liệu hai lần mỗi chu kỳ xung nhịp, nhưng khác điện áp (1,5V, 1,2V, 1,1V), tốc độ chuẩn và rãnh khuyết, nên không cắm lẫn được. Thế hệ mới nhanh hơn và tiết kiệm điện hơn, nhưng bạn phải chọn theo mainboard đang có.
Giống nhau ở đâu
Dù tên gần giống, ba thế hệ này là ba chuẩn tách biệt. Điểm chung nằm ở nguyên lý, còn mọi chi tiết điện và cơ khí đều đổi qua mỗi đời:
- Đều là DDR SDRAM: truyền dữ liệu ở cả sườn lên và sườn xuống của xung nhịp, nên tốc độ tính bằng MT/s gấp đôi tần số xung.
- Đều dùng bus dữ liệu 64 bit mỗi kênh với thanh DIMM thông thường.
- Đều là bộ nhớ tạm thời, mất dữ liệu khi tắt nguồn.
- Đều theo tiêu chuẩn của JEDEC, tổ chức tiêu chuẩn ngành bán dẫn.
- Đều có hai dạng thanh phổ biến: DIMM cho máy bàn và SODIMM cho laptop, mini PC.
Bảng so sánh
| Tiêu chí | DDR3 | DDR4 | DDR5 |
|---|---|---|---|
| Điện áp chuẩn | 1,5V (DDR3L: 1,35V) | 1,2V | 1,1V |
| Tốc độ chuẩn JEDEC | Khoảng 800 đến 2133 MT/s | 1600 đến 3200 MT/s | Từ 4800 MT/s trở lên |
| Chân DIMM / SODIMM | 240 / 204 | 288 / 260 | 288 / 262 |
| Ra mắt thương mại (khoảng) | 2007 | 2014 | 2021 |
| Quản lý nguồn | Mainboard | Mainboard | PMIC trên thanh RAM |
| Kênh trên mỗi thanh | 1 kênh 64 bit | 1 kênh 64 bit | 2 kênh con 32 bit |
Vì sao không cắm lẫn được
Mỗi thế hệ có rãnh khuyết ở vị trí khác nhau trên chân tiếp xúc, để người dùng không cắm nhầm. DDR4 và DDR5 cùng 288 chân nhưng rãnh khuyết lệch vị trí, nên nhìn thoáng qua dễ lầm, nhưng không vào khe sai được nếu không ép mạnh. Cố ép chỉ làm gãy khe hoặc hư thanh RAM.
Các thế hệ cũng khác nhau ở cách quản lý nguồn: ở DDR5 mạch quản lý điện (PMIC) nằm trên thanh RAM, trong khi DDR3 và DDR4 lấy điện đã ổn định từ mainboard. Đó là một lý do thanh DDR5 thường có linh kiện nhiều hơn trên bề mặt.
Ngoài ra, bộ điều khiển bộ nhớ nằm trong CPU và mainboard chỉ hỗ trợ một thế hệ nhất định, nên có DDR5 mà CPU hoặc bo không hỗ trợ cũng không dùng được.
Chọn thế hệ nào
- Máy đã có: chọn đúng thế hệ mainboard đang dùng; không có lựa chọn khác.
- Xây hoặc đổi nền tảng: DDR5 cho đường nâng cấp dài hơn, DDR4 nếu muốn tận dụng RAM cũ và nền tảng đã có.
- Sửa máy cũ: DDR3 chỉ dùng để thay thế, đừng đầu tư lớn.
Dung lượng tối đa mỗi thanh cũng tăng theo thế hệ: DDR5 cho phép thanh dung lượng lớn hơn hẳn DDR3, nhưng giới hạn thực tế vẫn do mainboard và CPU quyết định, nên cần xem tài liệu của bo.
Nếu mainboard hỗ trợ cả DDR4 và DDR5 qua hai phiên bản bo khác nhau, đó là hai sản phẩm riêng, không phải một bo dùng cả hai loại.
Khi cần nhờ kỹ thuật viên
Nếu không chắc máy dùng thế hệ RAM nào, hãy xem nhãn trên thanh cũ hoặc dùng phần mềm đọc thông số. Khi cần mua thêm hoặc đổi RAM mà thông tin không rõ, có thể nhờ dịch vụ sửa máy tính xác định đúng loại để tránh mua nhầm và đổi trả.
Chụp ảnh nhãn thanh RAM đang dùng hoặc ảnh màn hình CPU-Z (tab Memory và SPD) trước khi mua. Nhờ đó người bán và bạn đều xác nhận đúng thế hệ và dạng thanh.
Cần kiểm tra, thay hoặc nâng cấp linh kiện? Kỹ thuật viên PCTech hỗ trợ tại TP.HCM.
Câu hỏi thường gặp
DDR4 và DDR5 khác nhau ở rãnh khuyết thế nào?
Rãnh khuyết đặt ở vị trí khác nhau trên chân tiếp xúc. Khe mainboard chỉ nhận đúng thế hệ nên không cắm lẫn được. Nhìn thoáng qua dễ nhầm vì cùng 288 chân.
RAM DDR5 có dùng được trên mainboard DDR4 qua adapter không?
Không có giải pháp thực tế an toàn. Tín hiệu, điện áp và bộ điều khiển bộ nhớ khác nhau, nên chỉ có cách đổi mainboard và CPU phù hợp.
Thế hệ mới có chắc nhanh hơn không?
Băng thông lý thuyết thì có, nhưng độ trễ và hiệu năng thực tế phụ thuộc cấu hình. DDR4 tốt đôi khi gần ngang DDR5 đời đầu ở nhiều tác vụ phổ thông.
Có thể dùng chung RAM laptop và PC không?
Không trực tiếp. Laptop dùng SODIMM nhỏ hơn, PC dùng DIMM dài hơn, số chân cũng khác. Cùng thế hệ nhưng hai dạng thanh không cắm lẫn.
Bài viết liên quan
- RAM DDR3 là gì? Còn đáng dùng không
- RAM DDR4 là gì? Thông số cần biết
- RAM DDR5 là gì? Có đáng nâng cấp từ DDR4 không
- RAM SODIMM và DIMM là gì? Khác nhau thế nào
- Bus RAM là gì? Cách đọc MHz và MT/s
