PSU (Power Supply Unit) là bộ nguồn chuyển điện xoay chiều từ ổ cắm thành các mức điện một chiều như 12V, 5V, 3,3V để nuôi linh kiện. Chọn công suất theo mức tiêu thụ của CPU và card đồ họa khi tải nặng, cộng phần dư hợp lý.
Vì sao bộ nguồn không nên mua theo giá rẻ nhất
Bộ nguồn là linh kiện duy nhất chạm trực tiếp vào điện lưới. Nguồn kém chất lượng không chỉ làm máy khởi động lại hay treo ngẫu nhiên, mà khi hỏng nặng còn có thể kéo theo mainboard, ổ cứng và card đồ họa. Đây là chỗ không nên tiết kiệm quá đà.
Điện lưới ở Việt Nam là 220V, và điện áp có thể dao động theo khu vực, nên nguồn có mạch bảo vệ đầy đủ giúp máy chịu được những biến động nhỏ.
Khí hậu nóng ẩm và bụi nhiều cũng ảnh hưởng: bụi bám làm quạt nguồn kêu to, nóng hơn và xuống cấp sớm hơn. Vệ sinh định kỳ và đặt máy nơi thoáng là việc nên làm.
Nguồn làm gì bên trong máy
PSU nhận điện xoay chiều từ ổ cắm, chuyển thành điện một chiều ở nhiều mức điện áp. Các đường 12V cấp cho CPU và card đồ họa, là phần chiếm tải chủ yếu; đường 5V và 3,3V cấp cho phần còn lại. Các đầu cắm quen thuộc gồm:
- 24-pin: cấp điện chính cho mainboard.
- CPU 4+4 pin (EPS): cấp điện cho CPU.
- PCIe 6+2 pin: cấp điện phụ cho card đồ họa.
- SATA và Molex: cấp điện cho ổ cứng, ổ đĩa và phụ kiện.
Tính công suất cần dùng
- Xác định mức tiêu thụ khi tải nặng của CPU và card đồ họa (xem thông số công bố của hãng, lưu ý TDP không phải mức tối đa).
- Cộng thêm phần còn lại: mainboard, RAM, ổ cứng, quạt, USB.
- Nhân dư hợp lý để nguồn không chạy sát giới hạn, thường là thêm một khoảng đáng kể phần trăm so với tổng.
- Đối chiếu với công suất khuyến nghị mà hãng card đồ họa công bố, rồi chọn mức nguồn gần nhất cao hơn.
Nguồn thường làm việc hiệu quả và êm ở mức tải trung bình, nên không cần chọn quá lớn so với nhu cầu, cũng không nên chọn sát mức tối đa.
Tiêu chí khác ngoài công suất
Công suất chỉ là một thông số. Hãy xem thêm:
| Tiêu chí | Vì sao quan trọng |
|---|---|
| Chứng nhận 80 Plus | Cho biết hiệu suất chuyển đổi, ít hao nhiệt và điện |
| Bảo vệ OVP, OCP, SCP | Chống quá áp, quá dòng, chập mạch cho linh kiện |
| Đầu cắm đủ loại | Phải có đủ đầu PCIe cho card đồ họa dự định dùng |
| Cỡ quạt và độ ồn | Quạt lớn thường chạy chậm hơn và êm hơn |
| Bảo hành và thương hiệu | Nguồn là linh kiện nên chọn nơi bán uy tín |
Dấu hiệu nguồn có vấn đề và an toàn khi xử lý
Máy tự tắt khi chơi game, khởi động lại ngẫu nhiên, có mùi khét hoặc tiếng kêu lạ trong nguồn đều là dấu hiệu cần dừng sử dụng. Tuyệt đối không tự tháo vỏ bộ nguồn, vì các tụ điện bên trong có thể giữ điện nguy hiểm dù đã rút phích cắm. Việc kiểm tra nên giao cho kỹ thuật viên, hoặc thử thay bằng nguồn khác để xác định lỗi. Khi không chắc, hãy nhờ dịch vụ sửa máy tính kiểm tra bằng thiết bị đo trước khi tiếp tục dùng.
Không bao giờ dùng lẫn dây cáp của bộ nguồn này cho bộ nguồn khác, dù đầu cắm trông giống nhau; sơ đồ chân có thể khác và gây hỏng linh kiện.
Cần kiểm tra, thay hoặc nâng cấp linh kiện? Kỹ thuật viên PCTech hỗ trợ tại TP.HCM.
Câu hỏi thường gặp
Nguồn 500W và 650W khác gì nhau?
Khác ở công suất tối đa cung cấp được. Nguồn lớn hơn cho phép dùng card đồ họa mạnh hơn và dư tải hơn. Nhưng chất lượng, hiệu suất và mạch bảo vệ cũng quan trọng không kém con số công suất.
Dùng nguồn công suất thấp hơn khuyến nghị có sao không?
Có thể gây máy tự tắt hoặc khởi động lại khi tải nặng, và làm nguồn chạy quá tải, nóng hơn. Nên dùng nguồn có công suất bằng hoặc cao hơn khuyến nghị của hãng card đồ họa.
Nguồn dùng được bao lâu thì nên thay?
Không có mốc cố định, tùy chất lượng, tải và môi trường. Bộ nguồn có thể xuống cấp theo thời gian do quạt và tụ điện, nên máy cũ có dấu hiệu bất ổn hãy nghi ngờ nguồn.
Có cần UPS cho máy tính không?
UPS hữu ích khi điện không ổn định hoặc máy chứa dữ liệu quan trọng, vì nó giữ điện khi mất điện đột ngột để bạn lưu và tắt máy an toàn. Chọn công suất UPS phù hợp tổng tải.
Bài viết liên quan
- Chứng nhận 80 Plus là gì? Bronze, Gold, Platinum khác gì
- Nguồn Modular và Non-Modular là gì
- TDP là gì? Công suất tản nhiệt của CPU
- Card đồ họa VGA là gì? Khi nào cần VGA rời
- Máy tính tự khởi động lại: nguyên nhân thường gặp
