Cổng LAN dùng đầu nối RJ45 (kỹ thuật là 8P8C) để cắm cáp mạng xoắn đôi, nối máy với router, switch. Đèn Link thường sáng khi có kết nối, đèn Activity nhấp nháy khi có dữ liệu. Màu và ý nghĩa đèn tốc độ khác nhau tùy hãng nên cần xem tài liệu thiết bị.
RJ45 là gì và vì sao có tám chân
Đầu RJ45 có tám tiếp điểm ứng với tám sợi dây trong cáp mạng, chia thành bốn cặp xoắn. Ethernet 10 và 100 Mbps chỉ dùng hai cặp; Gigabit (1000 Mbps) trở lên dùng cả bốn cặp. Vì vậy một sợi cáp bị đứt hoặc đấu lỏng một cặp vẫn có thể chạy ở 100 Mbps nhưng không lên được Gigabit, một tình huống rất hay gặp khi mạng trong văn phòng chậm bất thường.
Chiều dài cáp tối đa theo tiêu chuẩn cho mỗi đoạn là 100 mét, tính cả dây nối đến máy. Hầu hết cổng hiện nay tự động nhận biết kiểu nối thẳng hay chéo, nên bạn không còn cần cáp chéo riêng khi nối hai máy trực tiếp.
Tốc độ và loại cáp phù hợp
Cổng và đầu nối nhìn giống nhau ở mọi tốc độ, nên tốc độ thực tế do cả cổng, cáp và thiết bị đầu bên kia quyết định. Bảng sau cho biết loại cáp tối thiểu tương ứng với từng mức, theo các chuẩn IEEE 802.3, với chiều dài tối đa 100 mét trừ khi ghi chú khác.
| Tốc độ | Tên chuẩn | Cáp thường dùng | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| 100 Mbps | 100BASE-TX | Cat5 trở lên | Chuẩn cũ, vẫn đủ cho nhiều việc văn phòng nhẹ |
| 1 Gbps | 1000BASE-T | Cat5e trở lên | Phổ biến nhất hiện nay |
| 2.5 Gbps | 2.5GBASE-T | Cat5e trở lên | Chuẩn 802.3bz, tận dụng cáp cũ |
| 5 Gbps | 5GBASE-T | Cat6 trở lên | Chuẩn 802.3bz |
| 10 Gbps | 10GBASE-T | Cat6a trở lên | Cat6 chỉ đạt 10 Gbps ở quãng ngắn |
Đọc đèn tín hiệu trên cổng LAN
Mỗi cổng thường có hai đèn nhỏ. Quy ước chung như sau, nhưng màu sắc và cách báo tốc độ khác nhau theo hãng và model:
- Đèn Link/Act sáng liên tục: đã nối được với thiết bị ở đầu bên kia, chưa có dữ liệu truyền nhiều.
- Nhấp nháy: đang có dữ liệu đi qua; nhấp nháy dày là lưu lượng lớn.
- Đèn tốc độ: nhiều thiết bị dùng màu hoặc số đèn khác nhau để báo 100 Mbps, 1 Gbps, 10 Gbps. Ví dụ phổ biến là màu cam hoặc xanh tùy mức tốc độ.
- Không có đèn nào: chưa nhận kết nối, nguyên nhân thường là cáp, cổng hoặc thiết bị đối diện tắt nguồn.
Xử lý khi không có mạng
- Không có đèn: đổi cáp, đổi cổng trên switch hoặc router, kiểm tra thiết bị đối diện đã bật chưa. Nếu card mạng bị tắt trong Windows, bật lại ở Network Connections.
- Có đèn nhưng không vào mạng: kiểm tra địa chỉ IP, cấu hình DHCP, và xem router có cấp địa chỉ được hay không.
- Có mạng nhưng chạy 100 Mbps thay vì Gigabit: thử cáp khác. Nếu vẫn thế, kiểm tra đầu bấm, các cặp dây, và cổng của switch.
- Ngắt kết nối thường xuyên: cáp quá dài, đi sát dây điện, đầu bấm lỏng, hoặc cổng bị oxy hóa, ẩm; tình trạng này khá phổ biến trong điều kiện nóng ẩm.
Khi nào cần người có chuyên môn
Cáp ngắn tại bàn làm việc dễ thay thử; nhưng cáp âm tường, đi qua nhiều tầng, hoặc hệ thống có patch panel và switch thì khó xác định nguyên nhân nếu thiếu thiết bị đo. Với hệ thống nhiều máy, nên lập sơ đồ nối dây và dán nhãn cổng để dễ truy vết.
Nếu một máy duy nhất mất mạng dù cáp và cổng switch đều ổn, nghi ngờ card mạng hay cổng LAN trên mainboard, và nên nhờ kỹ thuật viên sửa máy tính kiểm tra thay vì tự thay linh kiện.
Khi nghi ngờ cáp mạng, hãy thử cáp khác đã biết chắc tốt trước khi kết luận cổng hỏng. Cáp mạng bấm tay hoặc đã bị gập nhiều là nguyên nhân phổ biến hơn lỗi cổng.
Máy không nhận cổng, màn hình hay cáp? Kỹ thuật viên PCTech hỗ trợ tại TP.HCM.
Câu hỏi thường gặp
Đèn cổng LAN không sáng có phải cổng hỏng?
Chưa chắc. Nguyên nhân phổ biến là cáp lỏng, cáp đứt ngầm hoặc thiết bị ở đầu kia chưa bật. Hãy thử cáp khác và cổng khác trước; chỉ khi các thử nghiệm đều thất bại mới nghi ngờ card mạng hoặc cổng.
Đèn màu cam hay xanh nghĩa là gì?
Không có quy ước chung tuyệt đối. Nhiều thiết bị dùng một màu cho tốc độ cao và màu khác cho tốc độ thấp, nhưng mỗi hãng khác nhau. Cách chắc chắn nhất là đọc hướng dẫn hoặc xem trạng thái liên kết trong Windows.
Cáp Cat5e và Cat6 khác nhau thế nào khi dùng Gigabit?
Cả hai đều chạy Gigabit trong tối đa 100 mét. Cat6 có chất lượng chống nhiễu tốt hơn và đạt mức cao hơn như 5 Gbps hoặc 10 Gbps ở quãng phù hợp. Nhu cầu mạng văn phòng thông thường thường chỉ cần Cat5e.
Cáp mạng dài tối đa bao nhiêu mét?
Tiêu chuẩn cho cáp xoắn đôi Ethernet là tối đa 100 mét cho mỗi đoạn. Vượt quá mức này, tín hiệu suy yếu, mạng chập chờn. Muốn đi xa hơn cần switch trung gian, bộ lặp hoặc đường cáp quang.
Bài viết liên quan
- Cáp mạng Cat5e, Cat6, Cat6a khác nhau thế nào
- Cách bấm cáp mạng chuẩn T568A và T568B
- Switch mạng là gì? Switch managed và unmanaged
- Mạng nội bộ văn phòng: thiết kế cơ bản
- Tốc độ mạng Mbps và MB/s khác nhau thế nào
