T568A và T568B là hai thứ tự màu dây chuẩn cho đầu RJ45. Khác nhau ở chỗ đổi vị trí cặp cam và cặp xanh lá. Cáp thẳng dùng cùng chuẩn ở hai đầu; điều quan trọng nhất là chọn một chuẩn rồi dùng thống nhất cho cả hệ thống.
Thứ tự màu dây hai chuẩn
Tám dây trong cáp chia thành bốn cặp xoắn: cam, xanh lá, xanh dương và nâu. Nhìn đầu RJ45 với chấu hướng lên và lẫy phía dưới, vị trí chân đánh số 1 đến 8 từ trái sang phải.
| Chân | T568A | T568B |
|---|---|---|
| 1 | Trắng xanh lá | Trắng cam |
| 2 | Xanh lá | Cam |
| 3 | Trắng cam | Trắng xanh lá |
| 4 | Xanh dương | Xanh dương |
| 5 | Trắng xanh dương | Trắng xanh dương |
| 6 | Cam | Xanh lá |
| 7 | Trắng nâu | Trắng nâu |
| 8 | Nâu | Nâu |
Cáp thẳng, cáp chéo và chọn chuẩn nào
- Cáp thẳng: hai đầu cùng một chuẩn (A–A hoặc B–B). Dùng nối máy tính với switch, router, access point. Đây là loại gần như luôn dùng.
- Cáp chéo: một đầu A, một đầu B. Trước đây dùng nối trực tiếp hai máy tính; thiết bị hiện đại có MDI-X tự động nên hầu như không còn cần.
Về hiệu năng, hai chuẩn tương đương nhau. T568B thường gặp hơn trong nhiều hệ thống, nhưng điều quan trọng là thống nhất theo hệ thống dây sẵn có, đặc biệt ổ cắm tường và patch panel thường đã in sẵn mã màu của một chuẩn.
Dụng cụ cần chuẩn bị
- Kìm bấm mạng RJ45 loại có lưỡi cắt và tuốt vỏ.
- Đầu RJ45 đúng loại cáp (đầu xuyên suốt hoặc thường; Cat6 có thể cần hạt bấm riêng).
- Máy test cáp để kiểm tra từng sợi.
- Kéo hoặc dao tuốt vỏ cáp nếu cần.
Các bước bấm cáp
- Tuốt lớp vỏ ngoài khoảng 2 đến 3 cm, không làm xước các sợi dây bên trong.
- Tách các cặp xoắn và xếp theo thứ tự màu của chuẩn đã chọn. Chỉ gỡ xoắn đoạn ngắn nhất cần thiết, vì gỡ quá dài làm tăng nhiễu chéo.
- Giữ các dây thẳng, sát nhau, rồi cắt bằng phẳng để các lõi dài đều, chừa khoảng 1 cm tính từ vỏ đến đầu dây.
- Luồn dây vào đầu RJ45 sao cho mỗi dây vào đúng rãnh và chạm tận đáy.
- Kiểm tra bằng mắt: lớp vỏ cáp phải nằm sâu trong đầu để được kẹp chặt, thứ tự màu đúng.
- Đặt vào kìm, bóp mạnh, dứt khoát cho đến khi các chấu tiếp xúc ăn vào dây.
- Cắm vào máy test cáp để kiểm tra đủ tám dây theo đúng thứ tự.
Lỗi thường gặp và khi nào nên nhờ người có dụng cụ
Đầu bấm lỏng, dây ngắn không chạm đáy, đảo thứ tự dây hoặc gỡ xoắn quá dài là các lỗi gây mạng chập chờn hoặc chỉ chạy 100 Mbps thay vì Gigabit. Cặp dây bị đảo kiểu “split pair” thường vẫn báo thông trên máy test đơn giản nhưng gây nhiễu nặng; cần máy test chuyên dụng để phát hiện. Khi đi dây cả văn phòng hoặc cần chứng nhận chất lượng cho mạng doanh nghiệp, nên nhờ đơn vị có thiết bị đo kiểm thay vì bấm thủ công hàng loạt.
Bấm xong luôn test, nhất là khi đã luồn cáp trong ống hoặc trần. Việc phát hiện đầu bấm lỗi ngay tại chỗ nhanh hơn nhiều so với đi tìm sau khi cả hệ thống đã lắp xong.
Cần thiết kế hoặc xử lý mạng cho văn phòng? Kỹ thuật viên PCTech hỗ trợ tại TP.HCM.
Câu hỏi thường gặp
T568A hay T568B tốt hơn?
Về hiệu năng không khác nhau. Điều quan trọng là dùng thống nhất một chuẩn cho cả hệ thống và khớp với ổ cắm, patch panel có sẵn. Trộn lẫn hai chuẩn ở hai đầu sẽ tạo ra cáp chéo.
Bấm sai thứ tự màu thì có sao không?
Nếu đảo sai cặp xoắn, mạng có thể không lên, chỉ chạy tốc độ thấp hoặc chập chờn. Mỗi cặp xoắn cần đúng chân tương ứng, vì việc xoắn đôi giúp triệt nhiễu, không chỉ để phân màu.
Cáp bấm đúng mà vẫn chạy 100 Mbps là sao?
Có thể do một trong bốn cặp bị đứt hoặc tiếp xúc kém, vì Gigabit dùng cả bốn cặp còn 100 Mbps chỉ dùng hai cặp. Cũng có thể do cổng thiết bị hoặc cáp quá dài, quá cũ.
Cần cáp chéo khi nối hai máy tính trực tiếp không?
Thường là không với thiết bị hiện đại, vì cổng tự động nhận và đảo chiều (Auto MDI-X). Cáp thẳng vẫn dùng được. Chỉ thiết bị rất cũ mới cần cáp chéo thật.
Bài viết liên quan
- Cáp mạng Cat5e, Cat6, Cat6a khác nhau thế nào
- Cổng LAN RJ45 là gì? Cách đọc đèn tín hiệu
- Tủ rack và patch panel là gì
- PoE là gì? Khi nào cần dùng switch PoE
- Mạng nội bộ văn phòng: thiết kế cơ bản
