USB Power Delivery (PD) là giao thức để bộ sạc và thiết bị USB-C thương lượng điện áp, dòng điện phù hợp, thay vì cố định 5V. PD cho phép sạc nhanh, tới 100W ở các mức 5, 9, 15, 20V, và từ bản 3.1 lên đến 240W ở 28, 36, 48V nếu cáp cũng hỗ trợ.
PD hoạt động bằng cách thương lượng
Khi cắm cáp USB-C, bộ sạc mới đầu chỉ cấp mức điện áp thấp an toàn. Thiết bị và bộ sạc trao đổi tín hiệu qua dây điều khiển trong cáp: bộ sạc nêu những mức điện áp và dòng có thể cấp, thiết bị chọn mức phù hợp, rồi bộ sạc nâng điện áp lên mức đó. Nhờ thương lượng, thiết bị không bao giờ nhận mức điện áp cao hơn nhu cầu của nó.
PD cũng không cố định chiều: máy tính có thể nhận điện từ màn hình và màn hình có thể cấp điện cho laptop trong khi vẫn truyền hình ảnh. Cách này cho phép một dây cáp làm cả hai việc.
Các mức điện áp và công suất
USB-IF mô tả hai vùng công suất: vùng chuẩn (Standard Power Range) tới 100W và vùng mở rộng (Extended Power Range, EPR) tới 240W từ PD 3.1.
| Vùng | Điện áp | Công suất tối đa | Yêu cầu cáp |
|---|---|---|---|
| Chuẩn | 5V, 9V, 15V, 20V | Đến 100W (20V, 5A) | Cáp 3A đến 60W; cáp 5A có chip nhận diện cho 100W |
| Mở rộng (EPR) | 28V | 140W | Cáp 5A có chip nhận diện, đạt chuẩn 240W |
| Mở rộng (EPR) | 36V | 180W | Cáp 5A có chip nhận diện, đạt chuẩn 240W |
| Mở rộng (EPR) | 48V | 240W | Cáp 5A có chip nhận diện, đạt chuẩn 240W |
PPS và điện áp điều chỉnh
PD 3.0 bổ sung chế độ PPS (Programmable Power Supply), cho phép thiết bị yêu cầu điện áp thay đổi từng bước nhỏ, giúp sạc hiệu quả và mát hơn với một số điện thoại. Bản 3.1 cũng có chế độ điện áp điều chỉnh, cho phép thiết bị yêu cầu mức trung gian trong dải từ 15V đến điện áp cố định tối đa của bộ sạc. Hai chế độ này tùy chọn, nên không phải bộ sạc PD nào cũng có.
Chọn bộ sạc PD cho laptop
- Xem công suất bộ sạc gốc của laptop (ví dụ 65W hay 100W) trên nhãn hoặc trang hãng.
- Chọn bộ sạc PD có công suất bằng hoặc hơn; công suất lớn hơn không gây hại vì thiết bị chỉ lấy mức cần.
- Kiểm tra laptop có hỗ trợ sạc qua USB-C không; một số máy chỉ có cổng USB-C để truyền dữ liệu.
- Dùng cáp có thông số công suất phù hợp: trên 60W cần cáp 5A có chip nhận diện.
- Ưu tiên bộ sạc và cáp có chứng nhận USB-IF.
Bộ sạc công suất thấp hơn máy cần có thể vẫn sạc nhưng rất chậm, hoặc chỉ giữ pin không tụt khi nhẹ tải.
Một số lưu ý khi dùng PD hằng ngày
- PD khác các công nghệ sạc nhanh độc quyền, dù nhiều bộ sạc hỗ trợ cả hai nên cần đọc kỹ thông số.
- Hai cổng USB-C trên củ sạc nhiều cổng thường chia công suất; cắm hai thiết bị cùng lúc có thể giảm công suất mỗi cổng.
- Củ sạc nóng ấm khi hoạt động là bình thường; nóng bất thường hoặc có mùi khét là dấu hiệu nên ngừng dùng.
Nếu laptop báo đã cắm sạc nhưng pin không tăng hoặc không nhận bộ sạc PD, có thể do cáp, bộ sạc hoặc mạch sạc trên máy; khi đã thử bộ sạc và cáp khác mà vẫn lỗi, nên nhờ kỹ thuật viên sửa máy tính kiểm tra.
Khi mua bộ sạc đa năng, hãy chọn loại ghi rõ công suất theo từng mức điện áp và công suất tổng khi dùng nhiều cổng. Nhãn chỉ ghi tổng công suất có thể gây hiểu nhầm về khả năng sạc thực tế của từng cổng.
Máy không nhận cổng, màn hình hay cáp? Kỹ thuật viên PCTech hỗ trợ tại TP.HCM.
Câu hỏi thường gặp
Bộ sạc PD công suất lớn có làm hỏng điện thoại nhỏ không?
Không. Thiết bị chủ động thương lượng và chỉ lấy mức điện áp, dòng điện nó cần, nên bộ sạc công suất lớn vẫn an toàn với thiết bị nhỏ. Điều cần lưu ý là sản phẩm có chứng nhận và đạt tiêu chuẩn an toàn.
PD và sạc nhanh Quick Charge khác gì nhau?
PD là chuẩn mở của USB-IF, dùng cho nhiều loại thiết bị trên USB-C. Quick Charge là công nghệ của Qualcomm. Nhiều bộ sạc hỗ trợ cả hai, và điện thoại sẽ dùng giao thức mà chính nó hỗ trợ.
Có sạc laptop bằng củ sạc điện thoại PD được không?
Có thể nếu laptop hỗ trợ sạc qua USB-C và công suất đủ gần với nhu cầu. Củ sạc điện thoại công suất thấp có thể chỉ giữ pin hoặc sạc rất chậm, nên chỉ phù hợp như giải pháp tạm thời.
Cáp thường có chịu được 100W không?
Không phải cáp nào cũng chịu được. Cáp thông thường tối đa 3A tức 60W ở 20V. Mức 100W cần cáp 5A có chip nhận diện. Cáp không đạt chuẩn khi sạc công suất lớn có thể nóng và gây hại.
Bài viết liên quan
- Cáp USB-C có khác nhau không? Cáp sạc và cáp dữ liệu
- Cổng sạc laptop: phân biệt các loại đầu sạc
- USB-A, USB-B và USB-C khác nhau thế nào
- Thunderbolt là gì? Khác USB-C ra sao
- Hub USB-C và dock laptop là gì
