Key OEM gắn với máy đi kèm lúc mua, thường không chuyển được sang máy khác. Key Retail mua riêng, có thể chuyển sang máy mới theo điều khoản. Key Volume dành cho tổ chức, kích hoạt qua KMS, MAK hoặc Active Directory. Cá nhân thường chọn OEM hoặc Retail, công ty nhiều máy chọn Volume.
Ba kênh, ba cách dùng
Cùng là "key bản quyền" nhưng mỗi loại được thiết kế cho một cách mua và một kiểu dùng. Điều kiện chi tiết nằm trong điều khoản cấp phép đi kèm từng sản phẩm, nên bảng dưới đây chỉ nêu đặc điểm chung.
| Tiêu chí | OEM | Retail | Volume |
|---|---|---|---|
| Đối tượng | Nhà lắp ráp, bán kèm máy | Người dùng mua lẻ | Doanh nghiệp, tổ chức giáo dục |
| Gắn với | Máy đi kèm lần đầu | Người mua, có thể chuyển | Số lượng máy theo hợp đồng |
| Chuyển sang máy khác | Thông thường không | Được, mỗi lần một máy | Theo hợp đồng và quy định chương trình |
| Kích hoạt | Trực tuyến, gắn máy | Trực tuyến bằng key | KMS, MAK hoặc Active Directory |
| Hỗ trợ | Qua nơi bán máy | Qua Microsoft | Theo chương trình Volume |
Key OEM
OEM (Original Equipment Manufacturer) là giấy phép bán kèm phần cứng bởi hãng hoặc nhà lắp ráp. Về nguyên tắc, nó đi cùng chiếc máy đầu tiên được cài, nên thay máy mới thì giấy phép không chuyển theo. Phù hợp khi mua máy mới và không có kế hoạch chuyển giấy phép. Đây là loại thường rẻ hơn Retail cho cùng phiên bản.
Key Retail
Retail (Full Packaged Product) là bản mua riêng, bản đóng hộp hoặc điện tử. Theo điều khoản thông thường, bạn có thể gỡ khỏi máy cũ và cài sang máy khác, mỗi lúc chỉ dùng trên một thiết bị. Hợp với người tự lắp máy, hoặc muốn giữ giấy phép khi nâng cấp máy.
Giấy phép Volume
Volume licensing là chương trình dành cho tổ chức mua theo số lượng và quản lý tập trung. Microsoft mô tả ba cách kích hoạt chính: Active Directory-based Activation cho máy tham gia miền, KMS (Key Management Service) nơi máy khách kết nối máy chủ KMS trong mạng, và MAK (Multiple Activation Key) kích hoạt từng máy một lần với Microsoft.
- Máy kích hoạt qua KMS hoặc Active Directory phải kết nối lại với mạng công ty ít nhất mỗi 180 ngày để duy trì kích hoạt.
- Máy ít hoặc không kết nối mạng thường dùng MAK.
- Key Volume không bán lẻ cho cá nhân; mua key này từ nguồn bán lẻ rất rẻ là dấu hiệu bất thường.
Chọn loại nào
- Mua máy mới, dùng cá nhân: OEM kèm máy hoặc bản đã cài sẵn.
- Tự lắp máy, hay đổi máy: Retail.
- Công ty từ một số lượng máy trở lên, cần quản lý tập trung: Volume qua đối tác Microsoft hợp lệ.
- Máy bán cho khách: cần OEM hoặc giấy phép đúng điều kiện cho nhà lắp ráp.
Giữ lại hóa đơn và khóa để chứng minh nguồn gốc khi cần kiểm kê.
Cảnh giác khi mua key
Key giá rẻ bất thường trên sàn thương mại thường có nguồn gốc không rõ: key Volume bán lẻ, key khuyến mãi quá hạn, key bị thu hồi. Chúng có thể kích hoạt được vài tháng rồi mất. Doanh nghiệp nên mua qua đại lý, nhà phân phối được ủy quyền và cần hỗ trợ chọn phần mềm bản quyền đúng loại thay vì tự tìm key rẻ nhất.
Trước khi mua key, hỏi rõ ba điều: loại giấy phép gì, gắn với máy hay người dùng, và được chuyển sang máy khác không. Ba câu trả lời này quyết định bạn có phải mua lại sau này không.
Cần tư vấn phần mềm bản quyền cho công ty? Kỹ thuật viên PCTech hỗ trợ tại TP.HCM.
Câu hỏi thường gặp
Key OEM có cài lại được sau khi format không?
Có, trên chính máy gắn với giấy phép đó. Giấy phép số thường tự kích hoạt lại khi máy kết nối Internet. Điều bị giới hạn là chuyển key OEM sang một máy khác mà không phải máy ban đầu.
Key Retail dùng được cho mấy máy?
Theo điều khoản phổ biến, mỗi giấy phép Retail dùng cho một thiết bị tại một thời điểm, và có thể chuyển sang máy khác sau khi gỡ khỏi máy cũ. Đọc kỹ điều khoản của từng sản phẩm vì có thể khác nhau.
KMS và MAK khác nhau thế nào?
KMS dùng máy chủ nội bộ để kích hoạt máy khách trong mạng, máy phải kết nối lại định kỳ để gia hạn. MAK kích hoạt trực tiếp mỗi máy một lần với Microsoft và có số lần kích hoạt giới hạn theo hợp đồng.
Mua key Volume lẻ giá rẻ có hợp lệ không?
Thường không. Giấy phép Volume dành cho tổ chức ký chương trình với Microsoft và đối tác, không phải để bán lẻ từng key. Key bán lẻ giá thấp thường có nguồn gốc không rõ và có thể bị vô hiệu hóa.
Bài viết liên quan
- Windows bản quyền là gì? Khác gì bản crack
- Cách kiểm tra Windows đã kích hoạt bản quyền chưa
- Cách quản lý bản quyền phần mềm cho công ty
- Microsoft 365 Business: nên chọn gói nào
- Rủi ro khi dùng phần mềm crack trong doanh nghiệp
