HDMI là chuẩn truyền hình ảnh và âm thanh số qua một sợi cáp, dùng phổ biến cho TV, màn hình, máy chiếu, đầu thu. HDMI 1.4 tối đa 4K 30Hz, HDMI 2.0 đạt 4K 60Hz với băng thông 18 Gbps, HDMI 2.1 lên 48 Gbps cho 4K 120Hz và 8K.
HDMI làm được gì trên một sợi cáp
HDMI (High-Definition Multimedia Interface) gom hình ảnh, âm thanh nhiều kênh và tín hiệu điều khiển vào chung một cáp. Nhờ vậy đầu thu, laptop, console hay máy chiếu chỉ cần một dây nối đến TV hoặc màn hình. Hầu hết đầu cắm trên laptop và PC là loại Type A đầy đủ; thiết bị nhỏ như máy ảnh, một số tablet dùng Mini hoặc Micro HDMI. HDMI còn mang tín hiệu CEC cho phép một điều khiển từ xa điều khiển nhiều thiết bị, và hỗ trợ bảo vệ nội dung HDCP, nên đôi khi cắm không lên hình chỉ vì các thiết bị chưa bắt tay xong.
Điểm khác DisplayPort: HDMI có thêm các tính năng gắn với TV và âm thanh nổi bật là ARC (kênh trả âm thanh từ TV về loa soundbar) và eARC (bản nâng cấp hỗ trợ định dạng âm thanh chất lượng cao hơn).
So sánh ba phiên bản phổ biến
Bảng sau tóm tắt khác biệt chính. Các con số băng thông là mức tối đa theo chuẩn.
| Phiên bản | Băng thông | Độ phân giải tiêu biểu | Điểm nhấn |
|---|---|---|---|
| HDMI 1.4 (2009) | 10.2 Gbps | 4K 30Hz; 1080p 120Hz | Kênh Ethernet, ARC, 3D |
| HDMI 2.0 (2013) | 18 Gbps | 4K 60Hz | Nhiều kênh âm thanh hơn, hỗ trợ HDR (2.0a, 2.0b) |
| HDMI 2.1 (2017) | 48 Gbps | 4K 120Hz; 8K 60Hz | VRR, ALLM, QFT, QMS, eARC, HDR động |
| HDMI 2.2 (mới nhất) | Đến 96 Gbps | 4K 240Hz; 8K 60Hz nguyên bản; lên tới 16K | Cáp Ultra96, giao thức LIP đồng bộ hình tiếng |
Nhãn HDMI 2.1 không phải lúc nào cũng đủ tính năng
Từ khi chuẩn 2.1 ra đời, HDMI Forum gộp các phiên bản cũ vào chung bộ đặc tả. Hệ quả là một thiết bị ghi HDMI 2.1 có thể chỉ hỗ trợ một phần tính năng. Có TV chỉ có một cổng đủ 48 Gbps, các cổng còn lại ở mức thấp hơn. Vì vậy, đừng chỉ nhìn số phiên bản mà hãy xem thông số cụ thể: có 4K 120Hz không, có VRR (tần số làm tươi biến thiên) không, cổng nào là cổng băng thông cao.
Cáp quyết định phần lớn trải nghiệm
Cổng hỗ trợ cao nhưng cáp thấp thì hình ảnh vẫn dừng ở mức thấp, hoặc chớp, nhiễu hạt. Các hạng cáp theo HDMI Forum gồm Standard, High Speed, Premium High Speed (tương ứng 18 Gbps) và Ultra High Speed (48 Gbps), nhận biết qua nhãn chứng nhận có mã QR trên bao bì. Cáp Ultra High Speed cũng chạy được với thiết bị cũ hơn, nên khi mua mới đây là lựa chọn an toàn cho nhu cầu lâu dài. Ngược lại, cáp cũ ghi chung chung High Speed chưa chắc đạt 18 Gbps.
Bước tiếp theo của chuẩn là HDMI 2.2 với băng thông tối đa 96 Gbps và cáp tên Ultra96, nhưng thiết bị dùng chuẩn này còn mới, chưa phổ biến.
Khi nào cần quan tâm phiên bản nào
- Văn phòng, xem phim thông thường: HDMI 1.4 đủ cho 1080p; HDMI 2.0 phù hợp 4K 60Hz.
- Chơi game console hoặc PC trên TV 4K 120Hz: cần HDMI 2.1 cả ở cổng thiết bị nguồn lẫn cổng TV, cộng cáp Ultra High Speed.
- Màn hình gaming trên PC: nhiều màn hình có cả HDMI lẫn DisplayPort; kiểm tra cổng nào hỗ trợ tần số quét tối đa.
Trên Windows, kiểm tra độ phân giải và tần số quét thực tế tại Settings, System, Display, Advanced display; nhiều trường hợp máy đang chạy 30Hz mà người dùng không biết. Nếu hình bị chớp, mất tiếng hoặc máy không nhận màn hình qua HDMI, hãy thử cáp khác, cổng khác trước khi kết luận cổng hỏng. Khi các thử nghiệm không giúp được và nghi cổng trên mainboard hoặc card bị lỏng, hỏng, nên nhờ kỹ thuật viên sửa máy tính để kiểm tra.
Khi cắm TV 4K qua HDMI, vào phần cài đặt cổng HDMI của TV và bật chế độ tín hiệu nâng cao (có hãng gọi là Enhanced HDMI hay tên tương tự) nếu có. Nhiều TV tắt sẵn tùy chọn này ở cổng, khiến 4K 60Hz không hoạt động.
Máy không nhận cổng, màn hình hay cáp? Kỹ thuật viên PCTech hỗ trợ tại TP.HCM.
Câu hỏi thường gặp
Cổng HDMI 2.1 có chạy được cáp cũ không?
Chạy được nhưng chỉ ở mức băng thông mà cáp đó đạt, thường là mức của HDMI 2.0 hoặc thấp hơn. Muốn dùng 4K 120Hz hay 8K qua HDMI 2.1, cần cáp Ultra High Speed 48 Gbps có nhãn chứng nhận.
HDMI 2.0 có chạy 4K 120Hz được không?
Không ở mức tiêu chuẩn. HDMI 2.0 có băng thông 18 Gbps, đủ cho 4K 60Hz. 4K 120Hz cần HDMI 2.1 hoặc cổng DisplayPort đủ băng thông, tùy thiết bị.
Cáp HDMI dài bao nhiêu thì bị suy hao?
Tùy chất lượng cáp và độ phân giải. Với tín hiệu băng thông cao, cáp đồng thụ động dài thường kém ổn định hơn cáp ngắn. Đường dài nên dùng cáp quang hoặc cáp chủ động đạt chứng nhận.
ARC và eARC khác nhau thế nào?
ARC cho phép TV gửi âm thanh về soundbar qua chính cáp HDMI. eARC là bản nâng cấp, băng thông lớn hơn, hỗ trợ các định dạng âm thanh chất lượng cao hơn. Cả TV, soundbar và cáp cần hỗ trợ tương ứng.
Bài viết liên quan
- Cổng DisplayPort là gì? So sánh với HDMI
- Cáp HDMI loại nào tốt? Cách chọn cáp theo chuẩn
- Cổng DisplayPort sang HDMI: cách chuyển đổi đúng
- Màn hình không nhận cáp: nguyên nhân thường gặp
- Cổng DVI là gì? Các loại DVI-D, DVI-I
