Cách nhanh nhất là mở Settings, vào System rồi About để xem CPU, RAM, loại hệ điều hành. Cần chi tiết hơn thì dùng Task Manager (tab Performance), msinfo32, dxdiag hoặc PowerShell. Phần mềm như CPU-Z, GPU-Z, CrystalDiskInfo bổ sung thông tin về từng linh kiện cụ thể.
Mức 1: xem nhanh trong Settings
Nhấn Windows + I, chọn System, kéo xuống About. Bạn thấy tên CPU, dung lượng RAM đang nhận, kiểu hệ điều hành 64-bit, phiên bản Windows và tên máy. Có thể bấm nút sao chép thông số để gửi cho người hỗ trợ. Trên Windows 10 và 11, đường dẫn này giống nhau, chỉ khác giao diện đôi chút.
Mức này đủ để trả lời câu hỏi máy có đủ điều kiện cài một phần mềm hay không, nhưng chưa cho biết loại RAM, loại ổ hay card đồ họa. Cần những thông tin đó thì chuyển sang mức tiếp theo.
Mức 2: Task Manager cho thông số đang chạy
Nhấn Ctrl + Shift + Esc, mở tab Performance. Mỗi mục bên trái cho một nhóm thông tin:
- CPU: số nhân (cores), số luồng (logical processors), xung nhịp cơ bản, mức sử dụng.
- Memory: tổng dung lượng, tốc độ, số khe đã dùng trên tổng số khe, kiểu thanh nhớ.
- Disk: tên ổ, loại SSD hay HDD, mức tải; đây cũng là nơi nhìn ổ có đang chạy kín 100% hay không.
- GPU: tên card, bộ nhớ đồ họa riêng, mức sử dụng; máy có cả đồ họa tích hợp và card rời sẽ hiển thị nhiều GPU.
Mức 3: msinfo32 và dxdiag cho chi tiết hệ thống
Nhấn Windows + R, gõ msinfo32 để mở System Information. Mục System Summary cho biết hãng và model máy, tên mainboard (BaseBoard), phiên bản BIOS, chế độ BIOS (UEFI hay Legacy) và trạng thái Secure Boot. Gõ dxdiag trong cùng hộp thoại để mở công cụ chẩn đoán DirectX: tab Display cho biết card, phiên bản driver và bộ nhớ hiển thị.
Mức 4: PowerShell khi cần chính xác từng thanh RAM
Mở PowerShell và chạy lệnh Get-CimInstance Win32_PhysicalMemory. Kết quả liệt kê từng thanh nhớ với dung lượng, tốc độ, hãng và mã part number. Hai lệnh tương tự là Win32_Processor (CPU) và Win32_VideoController (card đồ họa). Lệnh wmic cũ vẫn xuất hiện trong nhiều hướng dẫn nhưng Microsoft đã đánh dấu là lỗi thời, nên ưu tiên Get-CimInstance.
Bảng tra nhanh: muốn biết gì thì xem ở đâu
Bảng dưới đây gom lại các thông tin mà người dùng hay cần nhất khi nâng cấp, mua thêm RAM hoặc báo lỗi cho kỹ thuật viên. Mỗi dòng chỉ ra công cụ cho kết quả dễ đọc nhất và điểm cần lưu ý khi đọc kết quả.
| Cần biết | Xem ở đâu | Lưu ý |
|---|---|---|
| Tốc độ RAM đang chạy | Task Manager, tab Memory | Thấp hơn tem RAM thì có thể chưa bật XMP hoặc EXPO trong BIOS |
| Số khe RAM còn trống | Task Manager hiển thị Slots used | Với laptop, một phần RAM có thể hàn trên bo |
| SSD hay HDD | Task Manager, tab Disk | Ổ nhỏ trong cùng máy có thể là ổ khởi động riêng |
| Model mainboard | msinfo32, mục BaseBoard | Một số máy đóng bộ hiển thị hãng thay vì tên bo |
| VRAM của card | dxdiag, tab Display | Đồ họa tích hợp dùng chung RAM hệ thống |
| Part number RAM | PowerShell Win32_PhysicalMemory | Dùng để mua thêm thanh cùng loại |
Phần mềm bổ sung và khi nào nên nhờ hỗ trợ
CPU-Z đọc chi tiết CPU, mainboard, RAM (SPD); GPU-Z đọc thông số card; CrystalDiskInfo đọc trạng thái SMART của ổ. Hãy tải từ trang chủ của nhà phát triển, tránh các bản đóng gói sẵn trên trang tải lạ vì thường kèm phần mềm quảng cáo. Với máy chưa vào được Windows, màn hình BIOS hoặc UEFI cũng liệt kê CPU, RAM và ổ đĩa đang nhận, đủ để so sánh nhanh với tem linh kiện.
Nếu số liệu hiển thị không khớp với tem hoặc hóa đơn, máy báo thiếu RAM, hoặc không đọc được ổ, có thể nhờ kỹ thuật viên kiểm tra qua dịch vụ sửa máy tính từ xa nếu Windows còn vào được. Khi máy không lên hình hoặc nghi hỏng linh kiện, cần mang đến sửa máy tính trực tiếp để tháo kiểm tra.
Chụp ảnh màn hình trang About, Task Manager và dxdiag lúc máy đang khỏe. Khi máy có vấn đề, bạn có cấu hình gốc để đối chiếu và người hỗ trợ cũng đỡ phải hỏi từng thông số.
Cần kiểm tra, thay hoặc nâng cấp linh kiện? Kỹ thuật viên PCTech hỗ trợ tại TP.HCM.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết máy dùng SSD hay HDD?
Mở Task Manager, tab Performance, chọn từng ổ ở cột trái; dòng thông tin ghi loại SSD hoặc HDD. CrystalDiskInfo cũng hiển thị loại ổ, giao tiếp (SATA hay NVMe) và tình trạng SMART.
RAM hiện thấp hơn dung lượng đã lắp là do đâu?
Có thể do Windows 32-bit, đồ họa tích hợp lấy một phần RAM làm bộ nhớ hiển thị, thanh nhớ chưa cắm chặt, hoặc BIOS giới hạn. Hãy kiểm tra qua Task Manager và msinfo32 trước khi nghi ngờ lỗi phần cứng.
Xem được cấu hình máy khi chưa cài Windows không?
Có thể xem trong BIOS hoặc UEFI: màn hình thường hiển thị CPU, RAM, ổ đĩa. Phần mềm như Windows PE hoặc bản Linux chạy từ USB cũng có thể đọc thông số mà không cần cài vào ổ.
Số liệu trong dxdiag và Task Manager lệch nhau, tin cái nào?
Hai công cụ đo theo cách khác nhau. Dxdiag báo bộ nhớ hiển thị gồm cả phần dùng chung, còn Task Manager phân tách riêng bộ nhớ riêng của card. Với card rời, ưu tiên số trong Task Manager hoặc GPU-Z.
Bài viết liên quan
- Cách đọc mã sản phẩm linh kiện máy tính
- Các linh kiện của một bộ máy tính để bàn
- Cách đọc cấu hình laptop khi mua
- Nên nâng cấp linh kiện nào trước để máy nhanh hơn
