Một prompt tốt thường có 6 thành phần: (1) Vai trò – AI đóng vai ai, chuyên môn gì; (2) Nhiệm vụ – cần làm gì, kết quả dùng vào đâu; (3) Bối cảnh – thông tin về công ty, khách hàng, tình huống; (4) Dữ liệu đầu vào – văn bản, số liệu, tài liệu cần xử lý, tách riêng khỏi chỉ dẫn; (5) Định dạng đầu ra – bảng, danh sách, độ dài, giọng văn, ngôn ngữ; (6) Tiêu chí và ràng buộc – điều phải có, điều không được làm, cách xử lý khi thiếu thông tin. Không phải prompt nào cũng cần đủ cả 6, nhưng việc quan trọng nên có đủ.
6 thành phần chi tiết
Ý nghĩa và ví dụ cho từng thành phần.
| Thành phần | Câu hỏi cần trả lời | Ví dụ |
|---|---|---|
| Vai trò | AI là ai? | Bạn là chuyên viên phân tích tài chính |
| Nhiệm vụ | Làm gì, để làm gì? | Tóm tắt báo cáo cho giám đốc ra quyết định |
| Bối cảnh | Tình huống ra sao? | Công ty phân phối thiết bị IT, 30 nhân sự |
| Dữ liệu | Xử lý cái gì? | Báo cáo quý dán bên dưới trong thẻ báo cáo |
| Định dạng | Trả về thế nào? | 5 gạch đầu dòng, mỗi dòng dưới 25 chữ |
| Ràng buộc | Điều gì bắt buộc, cấm? | Không suy đoán số liệu không có trong báo cáo |
Mẫu điền sẵn
Vai trò: Bạn là ...Nhiệm vụ: Hãy ... để ...Bối cảnh: ...Dữ liệu: <du_lieu> ... </du_lieu>Định dạng: ...Yêu cầu: Nếu thiếu thông tin, hãy hỏi lại thay vì đoán.
Ví dụ áp dụng
Viết mô tả sản phẩm: Bạn là copywriter thương mại điện tử. Viết mô tả cho ổ cứng SSD để đăng trên website bán lẻ, khách là nhân viên văn phòng không rành kỹ thuật. Thông số: (dán). Định dạng: 1 đoạn mở 40 chữ, 5 lợi ích dạng gạch đầu dòng, 1 câu kêu gọi. Không dùng từ ngữ phóng đại như tốt nhất, số 1.
Thứ tự có quan trọng không
Với tài liệu dài, nhiều nhà phát triển mô hình khuyến nghị đặt dữ liệu lên trước và câu hỏi, chỉ dẫn ở cuối để mô hình tập trung tốt hơn. Với prompt ngắn, thứ tự ít ảnh hưởng; quan trọng nhất là tách rõ đâu là chỉ dẫn, đâu là dữ liệu.
Những thành phần hay bị quên
- Mục đích sử dụng kết quả: giúp AI chọn mức chi tiết phù hợp.
- Đối tượng đọc: quyết định giọng văn, thuật ngữ.
- Cách xử lý khi thiếu thông tin: giảm việc AI tự bịa.
- Ví dụ mẫu: cách nhanh nhất để có phong cách đúng ý.
Hãy lưu khung 6 thành phần thành ghi chú dán sẵn trong máy. Mỗi lần giao việc cho AI, chỉ cần điền vào chỗ trống trong vài chục giây.
Muốn đưa AI vào công việc của doanh nghiệp? PCTech tư vấn, đánh giá mức sẵn sàng AI và triển khai chatbot, AI agent, tự động hóa cho doanh nghiệp.
10 câu hỏi, 2 phút, nhận mức độ và việc nên làm tiếp theo. Dùng thử ngay
Câu hỏi thường gặp
Có cần ghi vai trò cho AI không?
Vai trò giúp định hướng giọng văn và mức chuyên môn; quan trọng hơn vẫn là nhiệm vụ và bối cảnh rõ.
Prompt nên dài bao nhiêu?
Đủ để AI không phải đoán; việc đơn giản vài câu, việc phức tạp có thể vài trăm chữ.
Có dùng được khung này với mọi AI không?
Có, khung áp dụng cho ChatGPT, Gemini, Claude, Copilot và các trợ lý khác.
Làm sao tách dữ liệu và chỉ dẫn?
Dùng tiêu đề, dấu phân cách hoặc thẻ như <tai_lieu> để bao dữ liệu.
Bài viết liên quan
- Prompt Engineering là gì? Kỹ năng giao việc cho AI
- Prompt là gì? Viết prompt hiệu quả cho công việc
- XML prompting là gì? Dùng thẻ để tách dữ liệu và chỉ dẫn
- Role prompting là gì? Gán vai trò cho AI có tác dụng không
- Prompt template là gì? Chuẩn hóa prompt cho cả công ty
- 10 lỗi thường gặp khi viết prompt và cách sửa
