Wi-Fi 5 là 802.11ac chạy trên băng 5 GHz. Wi-Fi 6 (802.11ax) thêm OFDMA và hoạt động ở cả 2.4 và 5 GHz, bản 6E mở rộng sang 6 GHz. Wi-Fi 7 (802.11be) dùng kênh 320 MHz và đa liên kết MLO. Tốc độ thực tế còn phụ thuộc thiết bị và môi trường.
Ba thế hệ trong một bảng
Tên gọi Wi-Fi 4, 5, 6 do Wi-Fi Alliance đặt cho dễ hiểu; phía sau là các chuẩn IEEE 802.11. Dưới đây là so sánh các điểm chính.
| Tiêu chí | Wi-Fi 5 | Wi-Fi 6 / 6E | Wi-Fi 7 |
|---|---|---|---|
| Chuẩn IEEE | 802.11ac (2013) | 802.11ax | 802.11be |
| Băng tần | 5 GHz | 2.4 và 5 GHz; 6E thêm 6 GHz | 2.4, 5 và 6 GHz |
| Độ rộng kênh tối đa | 160 MHz | 160 MHz | 320 MHz (băng 6 GHz) |
| Điều chế tối đa | 256-QAM | 1024-QAM | 4096-QAM |
| Công nghệ nổi bật | MU-MIMO chiều xuống | OFDMA, MU-MIMO hai chiều, TWT | Multi-Link Operation (MLO), kênh 320 MHz |
| Tốc độ lý thuyết tối đa | khoảng 6,9 Gbps | khoảng 9,6 Gbps | hơn 20 Gbps |
Wi-Fi 6 thay đổi điều gì
Điểm quan trọng của Wi-Fi 6 không chỉ là tốc độ đỉnh. Nó cải thiện cách chia sẻ sóng khi nhiều thiết bị cùng dùng:
- OFDMA chia một kênh thành nhiều phần nhỏ để phục vụ nhiều thiết bị trong cùng một lượt phát, giảm độ trễ.
- MU-MIMO hai chiều cho phép điểm phát làm việc với nhiều thiết bị đồng thời, cả lúc tải xuống và tải lên.
- Target Wake Time (TWT) giúp thiết bị di động hẹn giờ thức, tiết kiệm pin.
Nhờ vậy Wi-Fi 6 đáng giá ở nơi đông thiết bị như văn phòng, quán cà phê, chung cư, hơn là ở nhà ít người dùng.
6E và Wi-Fi 7: thêm băng tần và kênh rộng
Wi-Fi 6E là Wi-Fi 6 chạy được cả băng 6 GHz, ít bị nhiễu vì chưa có nhiều thiết bị cũ chiếm. Wi-Fi 7 tiếp tục dùng 6 GHz, cho phép kênh rộng tới 320 MHz và điều chế dày hơn. Multi-Link Operation cho phép một thiết bị dùng đồng thời nhiều băng tần để tăng tốc hoặc chuyển sang đường tốt hơn khi gặp nhiễu.
Việc dùng băng 6 GHz phụ thuộc quy định từng quốc gia, và cần cả router lẫn thiết bị đầu cuối hỗ trợ. Hãy kiểm tra quy định tại nơi sử dụng và thông số thiết bị trước khi mua.
Vì sao tốc độ thực tế thấp hơn con số quảng cáo
Các con số như 9,6 Gbps là mức lý thuyết khi dùng số luồng và độ rộng kênh tối đa, ít khi đạt ngoài phòng thí nghiệm. Thực tế bị chi phối bởi:
- Điện thoại và laptop thường chỉ có hai anten (2×2), thấp hơn cấu hình tối đa của chuẩn.
- Khoảng cách, tường bê tông, kính và nhiễu từ mạng lân cận.
- Đường truyền Internet của nhà mạng và cổng mạng có dây của router.
- Mọi thiết bị cùng dùng chung thời gian phát sóng, nên càng đông càng chia nhỏ.
Nâng cấp khi nào cho đáng
Nếu chỉ vài thiết bị và gói mạng không quá lớn, Wi-Fi 5 vẫn đủ. Wi-Fi 6 hợp lý khi nhiều thiết bị cùng dùng hoặc khi thiết bị mới đã hỗ trợ. Wi-Fi 7 hợp với nhu cầu băng thông lớn, độ trễ thấp và khi có thiết bị đầu cuối tương thích; đầu tư cho router mà thiết bị chưa hỗ trợ thì chưa phát huy hết. Với văn phòng đông người, việc bố trí access point và cáp mạng quan trọng ngang chuẩn Wi-Fi; khi bạn cần thiết kế mạng doanh nghiệp nhiều tầng hoặc nhiều chi nhánh, nên khảo sát vùng phủ sóng trước khi chọn thiết bị.
Router Wi-Fi mới không làm điện thoại cũ nhanh hơn. Hãy kiểm tra chuẩn Wi-Fi mà thiết bị đầu cuối hỗ trợ trước khi mua, và ưu tiên nối dây cho máy cố định.
Cần thiết kế hoặc xử lý mạng cho văn phòng? Kỹ thuật viên PCTech hỗ trợ tại TP.HCM.
Câu hỏi thường gặp
Wi-Fi 6 có nhanh hơn Wi-Fi 5 nhiều không?
Tốc độ đỉnh cao hơn, nhưng lợi ích rõ nhất là chạy ổn định khi nhiều thiết bị cùng kết nối nhờ OFDMA và MU-MIMO hai chiều. Với một thiết bị đứng gần router, chênh lệch thực tế thường không lớn như con số lý thuyết.
Wi-Fi 6E khác Wi-Fi 6 chỗ nào?
Wi-Fi 6E chạy cùng công nghệ Wi-Fi 6 nhưng bổ sung băng tần 6 GHz, vốn ít nhiễu hơn. Cần cả router và thiết bị đầu cuối hỗ trợ 6E, và băng 6 GHz phải được phép sử dụng tại quốc gia bạn.
Có cần mua router Wi-Fi 7 ngay bây giờ không?
Không bắt buộc. Wi-Fi 7 chỉ phát huy khi cả router lẫn thiết bị đầu cuối đều hỗ trợ và đường truyền đủ lớn. Nếu thiết bị hiện tại chủ yếu là Wi-Fi 5 hoặc 6, nâng cấp bố trí sóng thường mang lại hiệu quả hơn.
Thiết bị Wi-Fi cũ có dùng được với router mới không?
Được, các chuẩn Wi-Fi tương thích ngược với thế hệ trước, nên thiết bị cũ vẫn kết nối bình thường nhưng chỉ đạt tốc độ và tính năng của chuẩn mà chính nó hỗ trợ.
Bài viết liên quan
- Băng tần 2.4GHz và 5GHz khác nhau thế nào
- Access Point và Mesh Wi-Fi khác nhau thế nào
- Wi-Fi yếu, chập chờn: cách chẩn đoán
- Router là gì? Phân biệt với modem và switch
- Tốc độ mạng Mbps và MB/s khác nhau thế nào
