Tản nhiệt khí dùng ống đồng, lá nhôm và quạt để đưa nhiệt ra, đơn giản và bền. Tản nhiệt nước AIO có bơm, ống dẫn và két tản đặt ở thành case, gọn quanh CPU và làm mát tốt hơn ở CPU công suất cao, nhưng phức tạp hơn và bơm có thể hỏng.
Hai cách đưa nhiệt ra khỏi CPU
Tản nhiệt khí có đế đồng tiếp xúc CPU, ống dẫn nhiệt đưa nhiệt lên hàng lá nhôm tản, và một hoặc hai quạt thổi qua. Tản nhiệt nước AIO (All-In-One) có khối đầu bơm đặt trên CPU, chất lỏng được bơm qua ống đến két tản nhiệt gắn ở thành case, nơi quạt thổi qua két để thải nhiệt ra ngoài. Cả hai đều cần keo tản nhiệt giữa đế và CPU. Về nguyên lý, cuối cùng nhiệt vẫn phải thải ra không khí trong phòng, nên nhiệt độ phòng và luồng gió trong case ảnh hưởng đến cả hai loại như nhau.
Bảng so sánh
Những khác biệt chính giữa hai loại:
| Tiêu chí | Tản nhiệt khí | Tản nhiệt nước AIO |
|---|---|---|
| Khả năng làm mát | Tốt, tản cao cấp đáp ứng nhiều CPU | Thường tốt hơn với CPU công suất cao, két lớn |
| Độ ồn | Phụ thuộc quạt, ồn khi tải nặng | Quạt két và tiếng bơm, tùy sản phẩm |
| Độ bền, rủi ro | Ít linh kiện, quạt thay được | Có bơm, có thể hỏng, rò rỉ hiếm nhưng không loại trừ |
| Kích thước | Cao, chiếm không gian, có thể vướng RAM | Gọn quanh CPU, cần chỗ lắp két trên case |
| Bảo trì | Vệ sinh bụi, thay quạt | Khó thay thế, thường thay cả bộ khi hỏng |
| Thẩm mỹ | Đơn giản | Gọn quanh CPU, thường có đèn, màn hình nhỏ |
Hiểu lầm hay gặp
- AIO luôn mát hơn: không đúng. Một tản khí cao cấp có thể làm mát ngang hoặc hơn AIO cỡ nhỏ 120mm.
- AIO êm hơn: không chắc. Bơm và quạt két đều tạo tiếng ồn, và bơm thường phát ra tiếng khi mới dùng hoặc khi chứa bọt khí.
- AIO bảo trì ít: ngược lại, không thể châm lại chất lỏng, và tuổi thọ phụ thuộc bơm. Còn tản khí có thể dùng nhiều năm chỉ cần thay quạt.
- Kích thước két quyết định: két 240mm, 280mm hay 360mm có diện tích tản khác nhau, két càng lớn thường càng tản tốt.
Kết luận: chọn loại nào
Chọn tản khí khi: CPU công suất vừa phải, muốn bền và ít rủi ro, ngân sách hợp lý, case đủ rộng. Chọn AIO khi: CPU công suất cao, case nhỏ cần giải phóng chỗ quanh CPU, hoặc muốn gọn đẹp. Với máy văn phòng chạy cả ngày trong khí hậu nóng ẩm, tản khí đơn giản thường là lựa chọn thực tế vì ít linh kiện phải lo. Còn nếu bạn ép xung hoặc dùng CPU đầu bảng chạy nặng lâu, hãy cân nhắc AIO két lớn kèm case đủ chỗ.
Trước khi mua, đo chiều cao tản khí so với bề rộng case, hoặc kiểm tra case có hỗ trợ kích thước két AIO mong muốn và đủ chỗ cho quạt hay không.
Lắp đặt và bảo trì
- Với AIO, nên lắp két sao cho bơm không nằm ở điểm cao nhất của vòng nước, để bọt khí không tập trung ở bơm.
- Siết ốc theo đường chéo và vừa tay để áp lực lên CPU đều.
- Vệ sinh bụi trên lá tản và két định kỳ, vì bụi làm giảm khả năng thải nhiệt rất nhanh.
- Theo dõi nhiệt độ; nếu tăng dần, kiểm tra quạt, bơm và keo tản nhiệt.
Khi nhiệt độ tăng đột ngột, bơm không chạy hoặc có vết chất lỏng, hãy tắt máy ngay và nhờ nơi sửa máy tính kiểm tra, vì tiếp tục chạy sẽ làm CPU nóng quá mức hoặc lan nước vào mainboard.
Khi lắp AIO, hãy đặt két và ống sao cho bơm không nằm ở điểm cao nhất của vòng nước; bọt khí tích tụ ở bơm là nguyên nhân thường gặp của tiếng kêu rì rì và nhiệt độ tăng.
Cần kiểm tra, thay hoặc nâng cấp linh kiện? Kỹ thuật viên PCTech hỗ trợ tại TP.HCM.
Câu hỏi thường gặp
Tản nhiệt nước AIO có hay bị rò rỉ không?
Rò rỉ không phổ biến ở sản phẩm của hãng uy tín, nhưng vẫn là rủi ro tồn tại với mọi hệ thống chứa chất lỏng. Nên chọn sản phẩm có bảo hành tốt và kiểm tra định kỳ các mối nối.
AIO 120mm có tốt hơn tản khí không?
Không chắc. Két 120mm có diện tích tản nhỏ và nhiều tản khí cao cấp làm mát tốt hơn. AIO phát huy khi có két lớn hơn như 240mm trở lên, cùng case hỗ trợ.
AIO dùng được bao lâu?
Tùy chất lượng bơm và sản phẩm, thường không dài bằng tản khí. Khi bơm yếu, nhiệt độ tăng dần. Hãy xem thời hạn bảo hành của hãng như một tham khảo về độ tin cậy dự kiến.
Tản khí hay AIO phù hợp cho máy chạy 24/7?
Tản khí thường thực tế hơn vì ít bộ phận chuyển động và dễ bảo trì. Máy chạy liên tục nên chú trọng độ bền, vệ sinh bụi định kỳ và kiểm soát nhiệt độ phòng.
Bài viết liên quan
- Keo tản nhiệt là gì? Bao lâu cần thay
- TDP là gì? Công suất tản nhiệt của CPU
- Nhiệt độ CPU bao nhiêu là bình thường
- Case máy tính là gì? Mid Tower, Full Tower, Mini ITX khác gì
- Thermal throttling là gì? Vì sao máy tự giảm hiệu năng
