Mẫu prompt mô tả cảnh là khung câu lệnh giúp bạn mô tả một đoạn video ngắn như một đạo diễn mô tả cho người quay phim. AI tạo video (text-to-video hoặc image-to-video) dựng hình ảnh chuyển động từ mô tả, nên mô tả càng rõ về hình ảnh thì kết quả càng sát ý.
Khác biệt giữa prompt yếu và prompt tốt:
Video AI hợp với cảnh minh họa, cảnh không khí, b-roll chèn giữa video quay thật, ý tưởng storyboard. Không nên dùng video AI để mô tả sản phẩm thật mà khách sẽ nhận, cảnh có người thật nhận diện được, hoặc nội dung có thể khiến người xem hiểu nhầm là cảnh thật. Tại thời điểm viết, nhiều công cụ vẫn gặp khó với chữ trong hình, bàn tay, chuyển động phức tạp và giữ nhân vật đồng nhất giữa các cảnh.
"}, {"h2": "Khung prompt mô tả cảnh 8 thành phần", "html": "Dùng khung sau và điền theo thứ tự. Không cần đủ cả 8 phần, nhưng càng đủ kết quả càng dễ kiểm soát.
Khung viết gọn: {loại cảnh, góc máy} của {chủ thể} đang {hành động} tại {bối cảnh}. Máy quay {chuyển động}. Ánh sáng {mô tả}. Phong cách {phong cách}. {thời lượng} giây, tỷ lệ {tỷ lệ}.
Nhiều công cụ hiểu tiếng Anh tốt hơn; bạn có thể viết ý bằng tiếng Việt rồi nhờ AI chuyển thành prompt tiếng Anh theo khung trên.
"}, {"h2": "Mẫu prompt cho video sản phẩm và quảng cáo", "html": "Sản phẩm xoay trên nền đơn giản: Cận cảnh {sản phẩm, màu, chất liệu} đặt trên bục tròn, xoay chậm 360 độ, nền {màu} trơn, ánh sáng studio mềm từ hai bên, phản chiếu nhẹ trên bề mặt, phong cách quảng cáo cao cấp, 6 giây, 9:16.
Sản phẩm trong bối cảnh sử dụng: Trung cảnh {sản phẩm} trên bàn làm việc gỗ sáng màu cạnh laptop và ly cà phê, ánh nắng buổi sáng qua cửa sổ, máy quay lia ngang chậm từ trái sang phải, không khí văn phòng nhỏ gọn gàng, 5 giây, 16:9.
Cảnh mở đầu thu hút: Cực cận giọt nước rơi xuống bề mặt {sản phẩm}, quay chậm, bắn tung tóe lấp lánh, nền tối, ánh sáng viền, phong cách quảng cáo, 4 giây.
Cận cảnh nồi nước dùng bốc khói trong bếp quán ăn Việt Nam, muôi múc nước dùng chan vào tô, hơi nước bay lên dưới ánh đèn vàng ấm, máy quay đứng yên, phong cách phim tài liệu ẩm thực, 5 giây, 9:16.
Toàn cảnh quán cà phê nhỏ trong hẻm Sài Gòn buổi chiều mưa, người đi đường cầm ô lướt qua, bên trong ánh đèn ấm, máy quay kéo ra chậm từ cửa kính, không khí yên bình, 6 giây, 16:9.
Máy quay di chuyển chậm qua phòng khách căn hộ hiện đại, sofa xám, sàn gỗ, cửa kính lớn nhìn ra thành phố lúc hoàng hôn, ánh sáng tự nhiên, phong cách giới thiệu bất động sản, 8 giây, 16:9.
Video AI chỉ nên dùng làm minh họa phong cách; không dùng để giới thiệu căn hộ cụ thể như thể là cảnh thật.
Hoạt hình 3D đơn giản, một bức thư điện tử bay vào hộp thư, bị biểu tượng khiên chặn lại và chuyển màu đỏ cảnh báo, nền xanh nhạt, phong cách minh họa giáo dục thân thiện, 5 giây.
Trung cảnh nhân viên văn phòng (nhân vật hư cấu) ngồi trước máy tính, khẽ cau mày nhìn màn hình rồi gật đầu, ánh sáng văn phòng trung tính, máy quay đứng yên, 4 giây.
Mỗi lần tạo, AI thường chỉ cho một đoạn ngắn vài giây. Video 30–60 giây cho mạng xã hội cần ghép nhiều cảnh. Quy trình gợi ý:
Chia ý tưởng video {ý tưởng} thành 6–8 cảnh, mỗi cảnh 4–6 giây, ghi nội dung cảnh, lời thoại hoặc chữ trên màn hình.Viết prompt mô tả cảnh theo khung 8 thành phần cho từng cảnh trên, giữ thống nhất phong cách, bảng màu, ánh sáng.Chữ, logo và số điện thoại nên thêm ở bước dựng thay vì yêu cầu AI tạo trong hình, vì AI hay viết sai chữ.
"}, {"h2": "Bảng thuật ngữ góc máy và chuyển động thường dùng", "html": "Dùng đúng thuật ngữ giúp AI hiểu ý nhanh hơn. Bảng dưới gồm các cụm phổ biến, kèm tiếng Anh để dùng khi viết prompt cho công cụ hiểu tiếng Anh tốt hơn.
Bắt đầu với các chuyển động đơn giản như đứng yên, đẩy vào chậm; chuyển động phức tạp dễ gây méo hình.
", "table": {"caption": "Thuật ngữ mô tả cảnh trong prompt video AI", "head": ["Thuật ngữ tiếng Việt", "Tiếng Anh thường dùng", "Hiệu ứng", "Hợp với cảnh"], "rows": [["Cận cảnh", "Close-up", "Tập trung chi tiết", "Sản phẩm, món ăn"], ["Toàn cảnh", "Wide shot", "Thấy toàn bộ không gian", "Cửa hàng, căn hộ, phong cảnh"], ["Đẩy máy vào", "Dolly in / Push in", "Tăng sự chú ý", "Mở đầu, nhấn mạnh"], ["Lia ngang", "Pan", "Giới thiệu không gian", "Quầy hàng, phòng"], ["Quay quanh", "Orbit", "Thể hiện nhiều mặt", "Sản phẩm, nhân vật"], ["Quay chậm", "Slow motion", "Cảm giác cao cấp", "Giọt nước, rót đồ uống"]]}}, {"h2": "Lỗi thường gặp và checklist trước khi đăng", "html": "Mẫu prompt viết bài LinkedIn cho lãnh đạo là bộ câu lệnh giúp CEO, giám đốc, chủ doanh nghiệp đều đặn chia sẻ góc nhìn trên LinkedIn mà không mất nhiều giờ viết. LinkedIn là mạng xã hội nghề nghiệp, nơi đối tác, khách hàng doanh nghiệp, ứng viên và nhà đầu tư tìm hiểu về con người đứng sau công ty.
Lãnh đạo doanh nghiệp vừa và nhỏ thường có nhiều chất liệu nhưng ít thời gian:
Không để AI tự sáng tác câu chuyện, số liệu, thành tích không có thật. Không đăng bài mà bạn không đồng ý từng câu. Không nhắc tên khách hàng, đối tác khi chưa được phép. Người đọc LinkedIn nhận ra văn AI rập khuôn khá nhanh, và uy tín cá nhân là thứ khó lấy lại.
"}, {"h2": "Khung giọng văn cá nhân cho mọi prompt", "html": "Viết khung này một lần, lưu trong Project hoặc hướng dẫn tùy chỉnh:
Bạn giúp tôi biên tập bài LinkedIn. Tôi là {chức danh} của {công ty, lĩnh vực} tại {thành phố}, {số năm} năm trong nghề. Người đọc chính: {chủ doanh nghiệp, quản lý IT, ứng viên…}. Giọng văn của tôi: {thẳng thắn, có chút hài hước, ít thuật ngữ}. Quy tắc: viết ngôi thứ nhất, câu ngắn, đoạn 1–2 câu, không dùng các cụm 'trong thời đại số', 'hãy cùng khám phá', 'không chỉ… mà còn…', không dùng quá 3 hashtag, không dùng biểu tượng cảm xúc đầu mỗi dòng. Chỉ dùng câu chuyện và số liệu tôi cung cấp.
Phân tích giọng văn trong các đoạn sau: độ dài câu, cách mở đầu, từ hay dùng, cách kết thúc. Tóm tắt thành 8 quy tắc.Từ ghi âm, ghi chú thô: Đây là ghi chú thô tôi nói/viết vội: {ghi chú}. Biến thành bài LinkedIn 150–250 từ: câu mở đầu nêu điều bất ngờ hoặc bài học, phần giữa kể ngắn tình huống, phần cuối là góc nhìn của tôi và một câu hỏi mời thảo luận. Giữ nguyên các chi tiết cụ thể tôi đưa.
Bài học từ sai lầm: Viết bài chia sẻ bài học từ sai lầm sau: {tình huống}, hậu quả {hậu quả}, điều tôi làm khác sau đó {thay đổi}. Thành thật, không tự dằn vặt, không biến thành bài quảng cáo.
Góc nhìn ngành: Tôi có quan điểm: '{quan điểm}' về {xu hướng ngành}. Lý do: {lý do, ví dụ thực tế}. Viết bài nêu quan điểm rõ ràng, thừa nhận một ý kiến trái chiều hợp lý, kết bằng câu hỏi cho người đọc.
Câu chuyện đội ngũ: Viết bài ghi nhận {thành viên, đã đồng ý được nhắc tên} vì {việc cụ thể}, nêu tác động thật đến khách hàng hoặc công ty. Ngắn gọn, chân thành, không phô trương.
Ví dụ: chủ một công ty dịch vụ IT ghi âm 2 phút trên đường về kể chuyện xử lý sự cố mạng cho văn phòng khách lúc nửa đêm. Mẫu số 1 biến ghi âm đó thành bài đăng về giá trị của việc sao lưu cấu hình, có chi tiết thật nên đáng tin.
"}, {"h2": "Mẫu prompt cho tuyển dụng, cột mốc và câu mở đầu", "html": "Tuyển dụng có tính người: Viết bài tuyển {vị trí} cho công ty {quy mô, lĩnh vực}. Thay vì liệt kê yêu cầu, kể ngắn về công việc thực tế một ngày, người này sẽ làm cùng ai, cơ hội học được gì. Cuối bài ghi cách ứng tuyển. Không phóng đại phúc lợi.
Cột mốc công ty: Công ty vừa đạt {cột mốc}. Viết bài cảm ơn khách hàng và đội ngũ, kể một khoảnh khắc khó khăn trên chặng đường, tránh khoe khoang.
10 câu mở đầu: Với nội dung bài sau {bài nháp}, đề xuất 10 câu mở đầu khác nhau dưới 15 từ: câu hỏi, con số tôi đã đưa, câu nói ngược số đông, khoảnh khắc cụ thể. Không dùng câu giật tít sai sự thật.
Chuyển bài dài thành chuỗi bài: Từ bài viết dài sau {bài}, đề xuất 4 bài LinkedIn ngắn, mỗi bài một ý trọn vẹn, có thể đăng cách nhau một tuần.
Trên LinkedIn, bài dài thường bị rút gọn sau vài dòng đầu, người đọc phải bấm 'xem thêm'. Vì vậy hai dòng đầu quyết định bài có được đọc tiếp hay không.
"}, {"h2": "Bảng loại bài và lịch đăng gợi ý", "html": "Đăng đều đặn quan trọng hơn đăng nhiều. Với lãnh đạo bận rộn, 1–2 bài mỗi tuần là nhịp dễ duy trì. Bảng dưới gợi ý cách xoay vòng loại bài trong một tháng.
Hãy giữ tỷ lệ bài chia sẻ giá trị cao hơn hẳn bài nói về công ty, để người đọc theo dõi vì thấy hữu ích chứ không phải vì quảng cáo.
", "table": {"caption": "Xoay vòng loại bài LinkedIn trong một tháng", "head": ["Tuần", "Loại bài", "Chất liệu đầu vào", "Mẫu prompt dùng"], "rows": [["Tuần 1", "Bài học từ công việc", "Một sự cố, một dự án vừa xong", "Từ ghi chú thô, bài học từ sai lầm"], ["Tuần 2", "Góc nhìn ngành", "Quan sát từ khách hàng, tin ngành", "Góc nhìn ngành"], ["Tuần 3", "Đội ngũ, văn hóa", "Thành viên làm tốt, cách làm việc", "Câu chuyện đội ngũ"], ["Tuần 4", "Công ty, tuyển dụng", "Cột mốc, vị trí đang tuyển", "Tuyển dụng, cột mốc"]]}}, {"h2": "Lỗi thường gặp và cách làm bài không giống văn AI", "html": "Mẫu prompt đọc báo cáo tài chính là bộ câu lệnh biến AI thành người giải thích kiên nhẫn: bạn hỏi bao nhiêu lần cũng được, hỏi câu đơn giản nhất cũng không ngại. Với chủ doanh nghiệp xuất thân kỹ thuật, bán hàng hay sản xuất, đây là cách nhanh để hiểu báo cáo kế toán gửi mỗi tháng, mỗi quý.
AI hỗ trợ tốt ở:
AI có thể đọc nhầm số khi dữ liệu là ảnh chụp hoặc PDF xấu, có thể tính sai tỷ lệ và có thể diễn giải sai nếu không biết đặc thù ngành. AI không biết các khoản điều chỉnh, quy định thuế mới nhất hay bối cảnh riêng của doanh nghiệp. Hãy coi AI là công cụ học và chuẩn bị câu hỏi, không phải nguồn kết luận cuối cùng. Dùng tài khoản được công ty phê duyệt khi đưa số liệu thật vào.
"}, {"h2": "Chuẩn bị dữ liệu và khung prompt chung", "html": "Bạn là cố vấn tài chính giải thích cho chủ doanh nghiệp không có nền tảng kế toán. Doanh nghiệp: {ngành, quy mô, mô hình bán hàng}. Dùng ngôn ngữ đời thường, ví dụ cụ thể. Chỉ dựa trên số liệu tôi cung cấp. Khi tính toán, ghi rõ công thức và từng bước để tôi kiểm tra. Nếu cần thông tin thêm để kết luận, hỏi tôi. Cuối mỗi câu trả lời, ghi điểm nào nên hỏi lại kế toán.
Yêu cầu 'ghi rõ công thức' giúp bạn tự kiểm tra phép tính, vì AI có thể tính sai.
"}, {"h2": "Mẫu prompt giải thích thuật ngữ và cấu trúc báo cáo", "html": "Giải thích từng dòng: Giải thích từng dòng trong báo cáo kết quả kinh doanh sau bằng ví dụ của một {cửa hàng/xưởng/công ty dịch vụ}: {bảng số}. Mỗi dòng 1–2 câu: nghĩa là gì, lấy từ đâu, cao hay thấp nói lên điều gì.
Ba báo cáo liên quan thế nào: Giải thích mối liên hệ giữa báo cáo kết quả kinh doanh, bảng cân đối kế toán và báo cáo lưu chuyển tiền tệ bằng ví dụ một quán cà phê bán hàng, mua nguyên liệu, trả lương. Dưới 300 từ.
Thuật ngữ hay nhầm: Phân biệt giúp tôi: doanh thu và tiền thu về; lợi nhuận và tiền mặt; chi phí và khoản chi; khấu hao là gì và vì sao làm giảm lợi nhuận mà không làm giảm tiền. Mỗi cặp một ví dụ.
Ví dụ: chủ một xưởng cơ khí 30 người thấy báo cáo lãi nhưng tài khoản ngân hàng luôn căng. Mẫu số 3 giúp hiểu khái niệm 'lãi trên sổ sách nhưng tiền nằm ở khoản phải thu và hàng tồn kho', từ đó biết cần hỏi kế toán về thời hạn thu tiền khách.
"}, {"h2": "Mẫu prompt đọc kết quả kinh doanh và dòng tiền", "html": "So sánh hai kỳ: So sánh báo cáo kết quả kinh doanh kỳ {A} và kỳ {B}: {dữ liệu}. Tính mức thay đổi và tỷ lệ thay đổi từng dòng, ghi công thức. Chỉ ra 3 thay đổi lớn nhất và các nguyên nhân có thể, đánh dấu đâu là giả định cần kiểm tra.
Biên lợi nhuận: Tính biên lợi nhuận gộp và biên lợi nhuận ròng từ số liệu sau, giải thích ý nghĩa bằng câu 'cứ 100 đồng doanh thu thì còn lại bao nhiêu'. Ghi từng bước tính.
Vì sao lãi mà thiếu tiền: Dựa trên báo cáo kết quả kinh doanh, bảng cân đối và lưu chuyển tiền tệ sau {dữ liệu}, giải thích vì sao lợi nhuận và dòng tiền khác nhau. Liệt kê các khoản 'giữ' tiền như phải thu, tồn kho, trả trước.
Chi phí bất thường: Liệt kê các khoản chi phí tăng nhanh hơn doanh thu trong kỳ, sắp xếp theo mức chênh lệch, gợi ý câu hỏi để làm rõ từng khoản.
Sau mỗi phép tính, tự kiểm tra lại ít nhất một con số bằng máy tính hoặc Excel. Nếu khác, tin Excel và báo lại cho AI để nó sửa.
"}, {"h2": "Bảng chỉ số cơ bản người không chuyên nên theo dõi", "html": "Không cần học hết các chỉ số tài chính. Bảng dưới gồm vài chỉ số cơ bản, dễ hiểu, giúp chủ doanh nghiệp nhỏ nắm sức khỏe tài chính. Ngưỡng tốt hay xấu khác nhau theo ngành, nên hỏi kế toán về mức phù hợp với doanh nghiệp bạn.
Có thể nhờ AI tính các chỉ số này mỗi kỳ, nhưng hãy giữ công thức trong file Excel để tự kiểm tra.
", "table": {"caption": "Chỉ số tài chính cơ bản cho chủ doanh nghiệp nhỏ", "head": ["Chỉ số", "Cách hiểu đơn giản", "Công thức cơ bản", "Câu hỏi nên đặt"], "rows": [["Biên lợi nhuận gộp", "Bán 100 đồng còn bao nhiêu sau giá vốn", "Lợi nhuận gộp chia doanh thu thuần", "Giá vốn tăng do đâu?"], ["Biên lợi nhuận ròng", "Cuối cùng còn lại bao nhiêu", "Lợi nhuận sau thuế chia doanh thu thuần", "Chi phí nào ăn mòn lợi nhuận?"], ["Số ngày thu tiền", "Khách trả tiền sau bao lâu", "Phải thu bình quân chia doanh thu, nhân số ngày", "Khách nào nợ lâu nhất?"], ["Số ngày tồn kho", "Hàng nằm kho bao lâu", "Tồn kho bình quân chia giá vốn, nhân số ngày", "Mặt hàng nào bán chậm?"], ["Hệ số thanh toán hiện hành", "Có đủ tài sản ngắn hạn trả nợ ngắn hạn không", "Tài sản ngắn hạn chia nợ ngắn hạn", "Các khoản nợ đến hạn khi nào?"]]}}, {"h2": "Mẫu prompt chuẩn bị câu hỏi cho kế toán và lỗi thường gặp", "html": "Danh sách câu hỏi: Dựa trên phân tích trên, soạn 10 câu hỏi tôi nên hỏi kế toán trong buổi họp tháng này, sắp xếp theo mức quan trọng. Câu hỏi ngắn, rõ, không mang tính chất vấn.
Tóm tắt một trang: Tóm tắt tình hình tài chính kỳ này trong một trang cho ban điều hành: 3 điểm tích cực, 3 điểm cần chú ý, 3 việc cần làm, ghi rõ con số đi kèm.
Mục tiêu cuối cùng là bạn hiểu đủ để đặt câu hỏi đúng và ra quyết định cùng kế toán, không phải để AI thay kế toán.
"} ], "tip": "Mỗi tháng, dành 30 phút dùng mẫu prompt so sánh hai kỳ trước khi họp với kế toán và mang theo danh sách câu hỏi. Sau vài tháng, bạn sẽ đọc báo cáo tài chính tự tin hơn rất nhiều.", "faq": [ {"q": "AI có đọc được báo cáo tài chính dạng PDF không?", "a": "Nhiều công cụ AI đọc được PDF, nhưng có thể đọc nhầm số khi bảng phức tạp hoặc là ảnh quét. Nên dùng file Excel hoặc kiểm tra lại các con số chính."}, {"q": "Dùng ChatGPT phân tích tài chính công ty có an toàn không?", "a": "Phụ thuộc vào gói tài khoản và chính sách dữ liệu của công cụ. Ưu tiên tài khoản doanh nghiệp được phê duyệt, hoặc làm tròn, nhân hệ số số liệu trước khi đưa vào."}, {"q": "Vì sao công ty lãi mà vẫn thiếu tiền?", "a": "Lợi nhuận tính trên doanh thu đã ghi nhận, nhưng tiền có thể chưa thu về do khách nợ, hoặc đang nằm ở hàng tồn kho, trả trước. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ giúp thấy rõ điều này."}, {"q": "AI có thay được kế toán không?", "a": "Không. AI hỗ trợ giải thích và chuẩn bị câu hỏi, còn ghi sổ, lập báo cáo, quyết toán thuế cần kế toán có chuyên môn và chịu trách nhiệm."}, {"q": "Người không chuyên nên theo dõi chỉ số nào trước?", "a": "Bắt đầu với biên lợi nhuận gộp, số ngày thu tiền và số ngày tồn kho. Ba chỉ số này dễ hiểu và liên quan trực tiếp đến dòng tiền."}, {"q": "Có thể hỏi AI về cách tối ưu thuế không?", "a": "Có thể hỏi để hiểu khái niệm chung, nhưng quy định thuế thay đổi và phụ thuộc trường hợp cụ thể. Hãy hỏi kế toán hoặc chuyên gia thuế và đối chiếu văn bản chính thức."} ], "sources": [ {"t": "Financial statement – Wikipedia", "u": "https://en.wikipedia.org/wiki/Financial_statement"}, {"t": "IFRS Foundation", "u": "https://www.ifrs.org"}, {"t": "Cash flow statement – Wikipedia", "u": "https://en.wikipedia.org/wiki/Cash_flow_statement"} ], "related": ["ai-phan-tich-bao-cao-tai-chinh", "chatgpt-cho-ke-toan", "prompt-cho-ke-toan", "ai-du-bao-dong-tien", "prompt-cho-excel-va-du-lieu", "ai-cho-ceo", "cach-dung-chatgpt-phan-tich-file-excel"] } ]