Đây là câu hỏi đầu tiên phải trả lời khi soạn hợp đồng tư vấn, và nó quyết định cả cách tính tiền.
Cam kết theo nỗ lực nghĩa là bên tư vấn cam kết làm việc đúng chuyên môn, đúng phương pháp, giao đủ tài liệu đã thỏa thuận. Không cam kết doanh thu tăng bao nhiêu hay chi phí giảm bao nhiêu, vì những thứ đó phụ thuộc vào việc bên thuê có thực hiện khuyến nghị hay không, và phụ thuộc cả thị trường.
Cam kết theo kết quả nghĩa là có một chỉ tiêu đo được, và tiền gắn với chỉ tiêu đó. Chỉ nên dùng khi chỉ tiêu nằm trong tầm kiểm soát của bên tư vấn, ví dụ hệ thống chạy được, hồ sơ được chấp thuận, chứng chỉ được cấp.
Chỗ hay sai là ghi cam kết kết quả cho những thứ bên tư vấn không kiểm soát nổi. Hứa làm tăng doanh số ba mươi phần trăm là một lời hứa mà không ai giữ được bằng tài liệu tư vấn, và khi không đạt thì cả hai cùng mất thời gian tranh cãi về nguyên nhân.
" }, { "tab": "intro", "h2": "Thế nào là làm xong — phần phải chốt trước khi bắt đầu", "html": "Với hợp đồng mua bán, làm xong là giao đủ hàng. Với tư vấn, ranh giới mờ hơn nhiều: bên thuê luôn có thể nói báo cáo chưa đủ sâu, còn bên tư vấn luôn có thể nói đã làm đúng phạm vi.
Cách chặn việc đó là liệt kê sản phẩm bàn giao cụ thể ngay trong hợp đồng hoặc phụ lục: báo cáo hiện trạng bao nhiêu phần, bản khuyến nghị gồm những nội dung nào, mấy buổi trình bày, có kèm bộ biểu mẫu hay không, có đào tạo chuyển giao không.
Thêm một mốc nữa hay bị quên: thời hạn phản hồi. Bên thuê nhận tài liệu rồi im lặng ba tháng, sau đó quay lại yêu cầu sửa, trong khi bên tư vấn đã coi là xong từ lâu. Hợp đồng nên ghi số ngày để bên thuê góp ý, quá hạn mà không phản hồi thì coi là đã chấp thuận.
Việc xác nhận hoàn thành nên lập thành văn bản, dùng [pctech_aiseo_link slug=\"mau-bien-ban-xac-nhan-pham-vi-cong-viec\"]biên bản xác nhận phạm vi công việc[/pctech_aiseo_link] hoặc biên bản nghiệm thu riêng.
" }, { "tab": "content", "h2": "Quyền đối với sản phẩm tư vấn", "html": "Báo cáo, bộ công cụ, quy trình mà bên tư vấn giao lại thuộc về ai sau khi thanh toán? Có ba cách thường dùng, và hợp đồng phải chọn một:
Cách thứ hai là cách công bằng cho cả hai và cũng là cách ít gây hiểu lầm nhất, miễn là ghi rõ ra. Không ghi gì thì khi bên thuê muốn đưa tài liệu cho đơn vị khác dùng tiếp, hai bên sẽ tranh luận.
Nếu quá trình tư vấn có tiếp cận dữ liệu nội bộ, nên ký kèm [pctech_aiseo_link slug=\"mau-thoa-thuan-bao-mat-thong-tin-nda\"]thỏa thuận bảo mật thông tin[/pctech_aiseo_link].
" }, { "tab": "content", "h2": "Nghĩa vụ phối hợp: lý do hay gặp nhất khiến dự án trễ", "html": "Hợp đồng tư vấn nào cũng viết kỹ nghĩa vụ của bên tư vấn, và thường bỏ qua nghĩa vụ của bên thuê. Nhưng nguyên nhân phổ biến nhất khiến dự án trễ lại nằm ở phía bên thuê: dữ liệu gửi chậm, người phụ trách bận không họp được, bộ phận liên quan không chịu trả lời.
Một hợp đồng chặt sẽ ghi:
Dòng cuối quan trọng hơn người ta tưởng. Toàn bộ giá trị của tư vấn nằm trên dữ liệu bên thuê đưa, và bên tư vấn thường không có cách nào kiểm chứng độc lập.
" }, { "tab": "guide", "h2": "Hướng dẫn dùng mẫu hợp đồng này", "html": "Xem thêm các mẫu hợp đồng khác hoặc biểu mẫu cho việc soạn hợp đồng trong kho.
" } ], "tip": "Ghi số buổi làm việc trực tiếp vào hợp đồng. Nghe vụn vặt nhưng đây là thứ hai bên hiểu khác nhau nhiều nhất: bên thuê hình dung tư vấn viên có mặt thường xuyên, bên tư vấn tính giá cho vài buổi. Một con số cụ thể giải quyết xong chuyện đó ngay từ đầu.", "cta": { "title": "Cần soạn hợp đồng tư vấn nhanh?", "text": "Công cụ soạn hợp đồng của PCTech điền sẵn thông tin công ty bạn, chọn điều khoản theo tình huống và xuất Word hoặc PDF trong vài phút.", "label": "Mở công cụ" }, "faq": [ { "q": "Hợp đồng tư vấn khác hợp đồng dịch vụ thông thường ở chỗ nào?", "a": "Sản phẩm của tư vấn thường là tài liệu và khuyến nghị chứ không phải một kết quả vật chất nhìn thấy được, nên ranh giới hoàn thành mờ hơn. Vì vậy hợp đồng tư vấn cần liệt kê cụ thể sản phẩm phải bàn giao và nói rõ cam kết theo nỗ lực hay theo kết quả." }, { "q": "Mẫu hợp đồng tư vấn nên cam kết theo nỗ lực hay theo kết quả?", "a": "Theo nỗ lực cho phần lớn trường hợp, vì kết quả kinh doanh phụ thuộc vào việc bên thuê có thực hiện khuyến nghị hay không. Chỉ cam kết theo kết quả khi chỉ tiêu nằm trong tầm kiểm soát của bên tư vấn, ví dụ hệ thống chạy được hoặc hồ sơ được chấp thuận." }, { "q": "Ai sở hữu báo cáo tư vấn sau khi thanh toán?", "a": "Tùy thỏa thuận, và hợp đồng phải ghi rõ. Cách phổ biến và công bằng là bên thuê sở hữu nội dung báo cáo làm riêng cho mình, còn bên tư vấn giữ quyền với phương pháp, khung phân tích và bộ công cụ sẵn có để dùng cho khách hàng khác." }, { "q": "Bên thuê chậm cung cấp dữ liệu thì xử lý thế nào trong hợp đồng tư vấn?", "a": "Hợp đồng nên ghi thời hạn cung cấp dữ liệu và hệ quả khi chậm: tiến độ được lùi tương ứng và bên tư vấn không chịu trách nhiệm về phần chậm đó. Nên ghi thêm rằng bên thuê chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu đã cung cấp." }, { "q": "Có nên ghi thời hạn phản hồi tài liệu trong hợp đồng tư vấn không?", "a": "Nên. Thiếu mốc này thì bên thuê có thể im lặng rồi quay lại yêu cầu sửa sau nhiều tháng, trong khi bên tư vấn đã coi là xong. Cách viết thường dùng là cho bên thuê một số ngày để góp ý, quá hạn mà không phản hồi thì coi là đã chấp thuận." }, { "q": "Tải mẫu hợp đồng tư vấn ở định dạng nào?", "a": "[[phi_tai]]. Bản Word để bạn sửa phạm vi công việc cho khớp dự án, bản PDF để in và ký. Bạn cũng mở được trong công cụ để chọn điều khoản và điền sẵn thông tin hai bên rồi mới tải." } ], "_dsl": "@title: Hợp đồng tư vấn\n@kind: contract\n@price: hopdong\n@slug: mau-hop-dong-tu-van\n@menu: Hợp đồng tư vấn\n@page_title: Soạn hợp đồng tư vấn\n@parties: Bên A (Bên thuê tư vấn) | Bên B (Bên tư vấn)\n@signers: ĐẠI DIỆN BÊN A | ĐẠI DIỆN BÊN B\n@ai: Hợp đồng tư vấn. Phân biệt rõ cam kết theo nỗ lực và theo kết quả, liệt kê sản phẩm bàn giao cụ thể. Không tự đặt mức phạt, không tự đặt lãi suất, không tự thêm số điều luật.\n@note: Mẫu hợp đồng tham khảo do PCTech tạo. Hãy sửa phạm vi công việc và sản phẩm bàn giao cho khớp dự án thật trước khi ký.\n[fields]\ndo_dai | Độ dài hợp đồng | select:ngan=Ngắn gọn;tb=Trung bình;day=Đầy đủ | tb |\nngay_ky | Ngày ký | date | | req\ndia_diem_ky | Nơi ký | text | Đà Nẵng |\nlinh_vuc | Lĩnh vực tư vấn | text | Ví dụ: tư vấn hệ thống công nghệ thông tin cho văn phòng | ai, req\npham_vi | Phạm vi công việc | textarea | Những việc Bên B sẽ làm; phạm vi dài thì ghi là theo phụ lục | ai, req\nsan_pham | Sản phẩm bàn giao | textarea | Báo cáo hiện trạng, bản khuyến nghị, bộ biểu mẫu, số buổi trình bày | ai, req\ncam_ket | Hình thức cam kết | select:no_luc=Theo nỗ lực và sản phẩm bàn giao;ket_qua=Theo kết quả đo được ghi tại phụ lục | no_luc |\nso_buoi | Số buổi làm việc trực tiếp | number:0-100 | 4 |\nthoi_gian | Thời gian thực hiện (ngày) | number:1-730 | 30 |\nphan_hoi | Thời hạn Bên A phản hồi tài liệu (ngày) | number:1-60 | 7 |\ndu_lieu | Thời hạn Bên A cung cấp dữ liệu khi được yêu cầu (ngày làm việc) | number:1-30 | 5 |\ngia | Phí tư vấn (đồng) | money | 0 | req\nco_vat | Phí đã gồm thuế giá trị gia tăng | select:co=Đã gồm;chua=Chưa gồm | co |\ntam_ung | Tạm ứng khi ký (phần trăm) | number:0-100 | 30 |\nchi_phi | Chi phí đi lại, lưu trú | select:gom=Đã gồm trong phí tư vấn;rieng=Bên A chi trả riêng theo thực tế | gom |\nlai_cham | Lãi chậm thanh toán mỗi tháng (phần trăm, để 0 nếu thỏa thuận sau) | number:0-5 | 0 |\nquyen_sp | Quyền đối với sản phẩm tư vấn | select:ben_a=Bên A sở hữu toàn bộ;su_dung=Bên A được sử dụng, Bên B giữ quyền với phương pháp;chia=Bên B giữ quyền với công cụ sẵn có, Bên A sở hữu phần riêng | su_dung |\nbao_mat | Có điều khoản bảo mật | select:co=Có;rieng=Ký thỏa thuận bảo mật riêng | co |\ntranh_chap | Nơi giải quyết tranh chấp | select:toa=Tòa án có thẩm quyền;trong_tai=Trọng tài thương mại theo thỏa thuận riêng | toa |\n[preamble]\nHai bên cùng thống nhất ký kết hợp đồng tư vấn với các điều khoản sau:\n[articles]\n# Nội dung tư vấn\n- Bên A thuê Bên B tư vấn trong lĩnh vực: {{linh_vuc}}.\n- Phạm vi công việc: {{pham_vi}}\n- Phạm vi chi tiết và tiến độ từng giai đoạn được lập thành phụ lục ký kèm hợp đồng này và là một phần không tách rời của hợp đồng.\n- Những công việc không nêu trong phạm vi trên không thuộc hợp đồng này. Phát sinh ngoài phạm vi được hai bên thỏa thuận riêng bằng văn bản trước khi thực hiện.\n# Sản phẩm bàn giao\n- Bên B bàn giao cho Bên A: {{san_pham}}\n? so_buoi > 0 | Hợp đồng bao gồm {{so_buoi}} buổi làm việc trực tiếp tại địa điểm do hai bên thống nhất. Buổi phát sinh ngoài số này được tính riêng theo thỏa thuận.\n? so_buoi == 0 | Hợp đồng thực hiện theo hình thức làm việc từ xa. Buổi làm việc trực tiếp, nếu có, được hai bên thỏa thuận riêng.\n- Sản phẩm bàn giao được gửi bằng văn bản hoặc dữ liệu điện tử theo cách hai bên thống nhất.\n# Hình thức cam kết\n? cam_ket == 'no_luc' | Bên B cam kết thực hiện công việc với trình độ chuyên môn và sự cẩn trọng cần có, bàn giao đầy đủ sản phẩm đã thỏa thuận. Bên B không cam kết về kết quả kinh doanh, mức tăng doanh thu hay mức giảm chi phí của Bên A, vì những kết quả đó phụ thuộc vào việc Bên A triển khai khuyến nghị và các yếu tố ngoài tầm kiểm soát của Bên B.\n? cam_ket == 'ket_qua' | Bên B cam kết đạt các chỉ tiêu kết quả ghi tại phụ lục. Chỉ tiêu phải đo được, có cách đo thống nhất và nằm trong phạm vi Bên B có thể kiểm soát. Chỉ tiêu phụ thuộc vào hành động của Bên A hoặc của bên thứ ba chỉ được tính khi Bên A đã thực hiện đầy đủ phần của mình.\n- Khuyến nghị của Bên B mang tính tư vấn chuyên môn. Quyết định áp dụng hay không thuộc về Bên A.\n# Thời gian thực hiện\n- Thời gian thực hiện là {{thoi_gian}} ngày kể từ ngày hợp đồng có hiệu lực hoặc kể từ ngày Bên A cung cấp đủ dữ liệu ban đầu, tùy thời điểm nào đến sau.\n- Thời gian Bên A chậm phối hợp hoặc chậm phản hồi không tính vào thời gian thực hiện của Bên B.\n# Nghiệm thu và phản hồi\n- Bên A phản hồi bằng văn bản trong vòng {{phan_hoi}} ngày kể từ ngày nhận sản phẩm bàn giao.\n- Quá thời hạn trên mà Bên A không phản hồi, sản phẩm được coi là đã được chấp thuận.\n- Góp ý của Bên A phải cụ thể và nằm trong phạm vi công việc đã thỏa thuận. Bên B chỉnh sửa theo góp ý hợp lệ mà không tính thêm phí.\n- Yêu cầu chỉnh sửa ngoài phạm vi, hoặc do Bên A thay đổi định hướng sau khi đã chấp thuận, được hai bên thỏa thuận riêng.\n- Khi hoàn thành, hai bên lập biên bản xác nhận hoàn thành làm căn cứ thanh toán đợt cuối.\n# Nghĩa vụ phối hợp của Bên A\n- Cử người đầu mối có thẩm quyền quyết định trong phạm vi công việc, và thông báo bằng văn bản khi thay đổi người này.\n- Cung cấp dữ liệu, tài liệu và quyền tiếp cận cần thiết trong vòng {{du_lieu}} ngày làm việc kể từ khi Bên B yêu cầu bằng văn bản.\n- Chịu trách nhiệm về tính chính xác và đầy đủ của dữ liệu đã cung cấp. Bên B không chịu trách nhiệm về khuyến nghị dựa trên dữ liệu sai lệch do Bên A cung cấp.\n- Bố trí nhân sự liên quan tham gia các buổi làm việc theo lịch đã thống nhất.\n# Phí tư vấn và thanh toán\n? co_vat == 'co' | Phí tư vấn là {{gia|vnd}}, đã bao gồm thuế giá trị gia tăng.\n? co_vat == 'chua' | Phí tư vấn là {{gia|vnd}}, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.\n? chi_phi == 'gom' | Phí trên đã bao gồm chi phí đi lại và lưu trú của nhân sự Bên B.\n? chi_phi == 'rieng' | Chi phí đi lại và lưu trú của nhân sự Bên B do Bên A chi trả riêng theo thực tế, trên cơ sở chứng từ hợp lệ và mức chi đã được Bên A đồng ý trước.\n? tam_ung > 0 | Bên A tạm ứng {{tam_ung}}% phí tư vấn trong vòng ba ngày làm việc kể từ ngày ký. Bên B bắt đầu thực hiện sau khi nhận được tiền tạm ứng.\n- Phần phí còn lại được thanh toán sau khi hai bên ký biên bản xác nhận hoàn thành, theo tiến độ ghi tại phụ lục.\n? lai_cham > 0 | Quá thời hạn thanh toán, Bên A chịu lãi chậm trả {{lai_cham}}% mỗi tháng trên số tiền chậm trả, tính theo số ngày chậm thực tế.\n? lai_cham == 0 | Trường hợp chậm thanh toán, mức lãi chậm trả do hai bên thỏa thuận và ghi tại đây: ……………… Nếu không thỏa thuận thì áp dụng theo quy định của pháp luật.\n# Quyền đối với sản phẩm tư vấn\n? quyen_sp == 'ben_a' | Sau khi Bên A thanh toán đủ, toàn bộ sản phẩm bàn giao thuộc quyền sở hữu của Bên A. Bên A được sử dụng, sửa đổi và chuyển giao cho bên thứ ba.\n? quyen_sp == 'su_dung' | Sau khi Bên A thanh toán đủ, Bên A được quyền sử dụng sản phẩm bàn giao cho hoạt động của mình, không giới hạn thời gian. Bên B giữ quyền đối với phương pháp luận, khung phân tích và bộ công cụ của mình, được tiếp tục sử dụng cho khách hàng khác, nhưng không được sử dụng dữ liệu riêng của Bên A.\n? quyen_sp == 'chia' | Bên B giữ quyền đối với các công cụ, biểu mẫu và tài liệu đã có từ trước khi ký hợp đồng. Phần nội dung xây dựng riêng cho Bên A thuộc quyền sở hữu của Bên A sau khi thanh toán đủ.\n- Bên A không công bố sản phẩm bàn giao ra bên ngoài với danh nghĩa của Bên B nếu không có sự đồng ý bằng văn bản của Bên B.\n# ? bao_mat == 'co' | Bảo mật\n- Hai bên giữ bí mật thông tin của nhau biết được trong quá trình thực hiện hợp đồng, không tiết lộ cho bên thứ ba nếu không có sự đồng ý bằng văn bản.\n- Bên B chỉ sử dụng dữ liệu của Bên A cho mục đích thực hiện hợp đồng này.\n- Nghĩa vụ bảo mật tiếp tục có hiệu lực sau khi hợp đồng chấm dứt.\n# ? bao_mat == 'rieng' | Bảo mật\n- Việc bảo mật thông tin được thực hiện theo thỏa thuận bảo mật riêng mà hai bên ký kèm hợp đồng này.\n# ? do_dai != 'ngan' | Nhân sự thực hiện\n- Bên B bố trí nhân sự có chuyên môn phù hợp. Danh sách nhân sự chính ghi tại phụ lục.\n- Bên B thông báo cho Bên A trước khi thay đổi nhân sự chính, và bảo đảm người thay thế có năng lực tương đương.\n- Bên B được sử dụng cộng tác viên hoặc chuyên gia bên ngoài, nhưng vẫn chịu trách nhiệm trước Bên A về toàn bộ công việc.\n# ? do_dai != 'ngan' | Giới hạn trách nhiệm\n- Bên B chịu trách nhiệm về thiệt hại trực tiếp phát sinh do lỗi của mình trong quá trình thực hiện hợp đồng.\n- Mức giới hạn trách nhiệm tối đa do hai bên thỏa thuận và ghi tại đây: ……………… Thông thường các bên thỏa thuận giới hạn theo giá trị hợp đồng.\n- Bên B không chịu trách nhiệm về thiệt hại gián tiếp, mất cơ hội kinh doanh hoặc mất lợi nhuận dự kiến của Bên A.\n# ? do_dai != 'ngan' | Chấm dứt hợp đồng\n- Hai bên có thể thỏa thuận chấm dứt bằng văn bản vào bất kỳ thời điểm nào.\n- Một bên được đơn phương chấm dứt khi bên kia vi phạm nghiêm trọng và không khắc phục trong thời hạn đã được thông báo bằng văn bản.\n- Khi chấm dứt trước hạn, Bên B bàn giao phần công việc đã thực hiện và Bên A thanh toán tương ứng với khối lượng công việc đó.\n# ? do_dai == 'day' | Xung đột lợi ích\n- Bên B thông báo cho Bên A khi nhận thấy có xung đột lợi ích giữa công việc theo hợp đồng này với công việc Bên B đang thực hiện cho khách hàng khác.\n- Hợp đồng này không hạn chế Bên B cung cấp dịch vụ cho doanh nghiệp khác, kể cả trong cùng ngành, miễn là Bên B không sử dụng thông tin mật của Bên A.\n# ? do_dai == 'day' | Bất khả kháng\n- Bên bị ảnh hưởng bởi sự kiện bất khả kháng được miễn trách nhiệm với phần nghĩa vụ không thực hiện được, nhưng phải thông báo cho bên kia trong thời gian sớm nhất kèm bằng chứng.\n# ? do_dai == 'day' | Thông báo\n- Mọi thông báo được gửi bằng văn bản tới địa chỉ ghi tại phần thông tin các bên, hoặc qua thư điện tử của người đại diện đã đăng ký.\n- Thông báo được coi là đã nhận khi có xác nhận nhận thư, hoặc sau ba ngày làm việc kể từ ngày gửi bảo đảm.\n# ? do_dai == 'day' | Giải quyết tranh chấp\n- Hai bên ưu tiên thương lượng trong thiện chí. Thời gian thương lượng không quá ba mươi ngày kể từ ngày một bên gửi thông báo về tranh chấp.\n? tranh_chap == 'toa' | Không thương lượng được, tranh chấp được đưa ra Tòa án có thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp luật.\n? tranh_chap == 'trong_tai' | Không thương lượng được, tranh chấp được giải quyết bằng trọng tài thương mại. Tên tổ chức trọng tài và ngôn ngữ trọng tài do hai bên thỏa thuận và ghi tại phụ lục.\n# Điều khoản chung\n- Hợp đồng và các phụ lục kèm theo là toàn bộ thỏa thuận giữa hai bên, thay thế mọi trao đổi trước đó về cùng nội dung.\n- Nếu một điều khoản bị coi là vô hiệu, các điều khoản còn lại vẫn giữ nguyên hiệu lực.\n- Hợp đồng có hiệu lực kể từ ngày ký và được lập thành hai bản có giá trị như nhau, mỗi bên giữ một bản.\n- Mọi sửa đổi, bổ sung phải được lập thành văn bản có chữ ký của người có thẩm quyền của hai bên.\n" }